Ở tuổi 27, Hannah Williams - Một nhân viên văn phòng làm trong lĩnh vực truyền thông, từng tin rằng thành công nghĩa là bản thân cố gắng làm việc để được thăng tiến. Cô nhận thêm việc, luôn cố gắng trở thành người nổi bật và năng nổ nhất trong mọi dự án. Nhưng sau khoảng gần 3 năm, Hannah bắt đầu cảm thấy kiệt sức.
Cô bắt đầu đặt câu hỏi: Liệu việc trở thành quản lý có thực sự đáng để đánh đổi sự tự do, thời gian dành cho bản thân hay không? Cuối cùng, Hannah quyết định dừng lại. Cô từ chối cơ hội thăng chức, giữ vị trí hiện tại với khối lượng công việc vừa phải. Với Hannah, quyết định này không phải sự thụt lùi, mà là một lựa chọn có ý thức.
Câu chuyện của Hannah không phải là cá biệt. Ethan (29 tuổi), cũng từng được đề nghị thăng chức lên làm quản lý tại công ty công nghệ nơi anh làm việc. Tuy nhiên, thay vì xem đây là bước tiến trong sự nghiệp, Ethan lại cân nhắc rất kỹ. Anh nhận thấy vị trí mới đi kèm với áp lực lớn hơn, thời gian làm việc kéo dài hơn và trách nhiệm cao hơn trong việc điều phối, quản lý con người - điều mà anh không thực sự hứng thú. Sau khoảng 3 ngày đắn do, Ethan quyết định từ chối. Anh chọn tiếp tục làm một nhân viên bình thường với kỹ năng chuyên môn vững, và thế là đủ.
“Tôi không muốn cả cuộc sống của mình chỉ xoay quanh công việc” - Ethan chia sẻ.
Với Gen Z nói chung và Ethan hay Hannah nói riêng, cách làm việc cũng như thái độ với câu chuyện “thăng tiến hay không” dường như đã ít nhiều có sự thay đổi. Thay vì coi việc leo lên nấc thang sự nghiệp là điều bắt buộc, nhiều người bắt đầu tự thiết kế lại con đường của riêng mình. Họ không còn bị ám ảnh bởi chức danh hay quyền lực, mà quan tâm nhiều hơn đến việc công việc có phù hợp với cuộc sống hay không. Từ đó, một khái niệm mới dần hình thành và được nhắc đến nhiều hơn: “Tối giản sự nghiệp” (career minimalism).
Tối giản sự nghiệp là gì?
“Tối giản sự nghiệp” có thể hiểu đơn giản là cách tiếp cận công việc theo hướng có chọn lọc và có giới hạn. Người theo đuổi xu hướng này không cố gắng ôm đồm mọi cơ hội hay chạy theo mọi bước thăng tiến. Thay vào đó, họ chủ động giữ sự nghiệp ở mức vừa đủ để đảm bảo thu nhập, phát triển bản thân, nhưng không chiếm trọn toàn bộ thời gian và năng lượng. Công việc, trong trường hợp này, không còn là trung tâm duy nhất của cuộc sống, mà chỉ là một phần trong bức tranh lớn hơn.
Điểm đáng chú ý là “tối giản sự nghiệp” không đồng nghĩa với việc thiếu tham vọng. Ngược lại, đó là một dạng tham vọng được điều chỉnh. Thay vì đặt mục tiêu trở thành người có chức vụ cao nhất, nhiều người chọn trở thành người có cuộc sống cân bằng nhất. Họ đầu tư vào những kỹ năng giúp công việc linh hoạt hơn, tìm kiếm các nguồn thu nhập bổ sung hoặc dành thời gian cho những sở thích cá nhân. Thành công, vì thế, được định nghĩa lại theo hướng cá nhân hóa hơn.
Các chuyên gia cho rằng sự thay đổi này phần nào xuất phát từ bối cảnh kinh tế và thị trường lao động hiện nay. Những đợt sa thải hàng loạt, sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo và cảm giác thiếu ổn định khiến nhiều người trẻ không còn tin vào mô hình “cống hiến lâu dài sẽ được đền đáp”. Thay vì đặt cược toàn bộ vào một công ty hay một con đường duy nhất, họ chọn giữ cho sự nghiệp của mình linh hoạt và ít rủi ro hơn.
Ảnh minh họa
Bên cạnh đó, trải nghiệm của các thế hệ đi trước cũng đóng vai trò quan trọng. Không ít người trẻ đã chứng kiến cha mẹ hoặc anh chị mình làm việc kiệt sức nhưng vẫn phải đối mặt với áp lực tài chính và công việc bấp bênh. Điều này khiến họ thận trọng hơn khi đưa ra lựa chọn. Họ không muốn lặp lại vòng lặp “làm việc quá sức - kiệt quệ - mất cân bằng” mà họ từng thấy.
Họ sẵn sàng nói “không” với việc làm thêm giờ không cần thiết, không cố gắng thể hiện quá mức để gây ấn tượng, và ưu tiên thời gian nghỉ ngơi. Điều này đôi khi bị hiểu nhầm là thiếu nhiệt huyết, nhưng thực chất lại là một cách làm việc có ý thức hơn, nhằm duy trì năng lượng trong dài hạn.
Dù vẫn còn gây tranh cãi, “tối giản sự nghiệp” đang phản ánh một thực tế rõ ràng: Thế hệ lao động trẻ không còn chấp nhận những quy chuẩn cũ một cách mặc định. Họ sẵn sàng đặt câu hỏi, thử nghiệm và điều chỉnh con đường của mình sao cho phù hợp hơn với nhu cầu cá nhân. Và trong một thế giới nhiều biến động, có lẽ chính sự linh hoạt và tỉnh táo đó mới là thứ giúp họ đi xa hơn, theo cách riêng của mình.
(Nguồn: The Week)
Ngọc Linh