Vừa qua, tại chương trình Jimmy TV, nghệ sĩ cải lương Hà Mỹ Xuân (người từng đóng vai Trưng Nhị trong vở cải lương kinh điển Tiếng trống Mê Linh cùng huyền thoại Thanh Nga) đã chia sẻ về công việc của bà sau khi sang Pháp định cư.

Hà Mỹ Xuân
Bà nói: "Khi sang Pháp định cư, tôi vẫn làm các chương trình cải lương cho cộng đồng người Việt mình bên đó xem. Tôi phải nhờ Lê Phước giúp đỡ vì ông chuyên nghiên cứu lịch sử, văn hóa.
Nhiều khán giả đi coi cải lương chỉ đơn giản vì thích chứ không biết từ đâu có cải lương hay xuất xứ của các tuồng tích trong cải lương. Tôi phải nhờ Lê Phước dẫn chuyện để khán giả hiểu được.
Thời gian đó, mỗi tháng tôi làm một chương trình biểu diễn cải lương, làm trong 8 tháng là 8 số liên tục ở Pháp".
Hà Mỹ Xuân tiết lộ thêm, ban đầu bà làm trong nhà hàng nhưng vì không chấp nhận việc nghệ sĩ diễn khán giả vừa xem vừa ăn nên bà bán rất ít vé. Tuy nhiên sau đó được nhiều khán giả yêu thích nên tổ chức chuyên nghiệp hơn.
"Ban đầu, người ta mời tôi đi hát trong nhà hàng nhỏ nhỏ, tính là hát để nhảy đầm thôi nhưng bà con yêu cầu quá nên mới hát cải lương. Lê Phước cũng rất thích về cải lương nên chúng tôi họp nhau lại để làm một chương trình cải lương chuyên nghiệp.
Bà con rất thích nên tới đông hơn để ủng hộ. Lúc đầu, tôi bán rất ít vé vì tôi không chấp nhận việc người ta vừa ngồi ăn vừa xem hát. Tôi tự đứng ra làm chương trình cải lương chứ không nhận lời mời đi hát nhà hàng nữa cũng vì không chấp nhận việc khán giả vừa xem cải lương vừa hát. Dần dần mới đông rồi thành hẳn một chương trình cải lương đúng nghĩa, không có ăn uống.

Đành rằng làm thì phải kiếm tiền, hát phải có thù lao nhưng đem tiền thù lao đó để bán nghệ thuật thì tôi không làm. Thà tôi không hát, không làm chương trình gì còn hơn đứng hát để người ta ngồi dưới vừa ăn vừa coi.
Nhiều người không đồng tình với tôi nhưng tôi nói luôn, mỗi người một suy nghĩ. Đời sống riêng của mỗi người tôi không tham gia. Nhiều nghệ sĩ phải hát để kiếm sống nên họ chấp nhận việc hát cho người ta ngồi dưới ăn, tôi không phản đối.
Nhưng riêng cá nhân tôi thì không. Nếu không hát thì chẳng thà tôi đi làm việc khác chứ không có kiểu hát để người ta ngồi dưới ăn uống.
Nhiều khi người ta vào nhà hàng ăn uống, nhậu nhẹt, chúc tụng nhau đang vui mà nhìn lên sân khấu thấy tôi vừa hát vừa khóc người ta lại tưởng tôi khùng. Họ đâu có theo dõi cốt truyện của vở tuồng để biết tôi đang diễn cái gì.
Tôi xin lỗi, nói ra mong anh chị em nghệ sĩ thông cảm vì mỗi người một suy nghĩ nhưng chẳng thà tôi đi rửa chén, còn hát thì phải hát cho đàng hoàng".
Tùng Ninh