Đóng gói rác cẩn thận, đặt trước cửa nhà, không cần gặp mặt. Sẽ có người đến tận nơi thu gom, mang đi đổ rồi chụp ảnh xác nhận hoàn thành.
Dịch vụ nghe có vẻ vụn vặt này đang âm thầm phát triển tại nhiều thành phố ở Trung Quốc. Trên các nền tảng mạng xã hội, những quảng cáo nhận đổ rác thuê xuất hiện khá phổ biến tại các khu vực ven biển như Chiết Giang, Thượng Hải. Mức phí dao động từ 5 - 10 NDT/lần (khoảng 19.000 - 39.000 đồng, theo tỷ giá hiện tại), hoặc 100 - 200 NDT/ tháng (khoảng 390.000 - 780.000 đồng, theo tỷ giá hiện tại).
Thậm chí, một số nền tảng đã bắt đầu để mắt đến lĩnh vực này. Công việc vốn chỉ diễn ra dưới hình thức làm thêm tự phát trong các khu chung cư đang dần được đưa lên nền tảng trực tuyến. Mô hình xuất phát từ nền kinh tế phục vụ người lười này đang được thử nghiệm tại nhiều thành phố cùng lúc.
Công việc part-time kiếm 7,7 triệu/ tháng
Tại Thành Đô, Lý Ái Dung (sinh năm 1988) đã làm công việc này được một thời gian. Trước tháng 9/2026, anh làm trong lĩnh vực vận hành trực tuyến cho ngành ăn uống, hỗ trợ các chủ cửa hàng tìm kiếm khách hàng. Sau khi tình cờ lướt thấy bài đăng về dịch vụ đổ rác thuê ở thành phố khác, anh thử tìm kiếm thông tin tại Thành Đô và nhận ra thị trường gần như còn bỏ ngỏ.
“Bản thân tôi làm về vận hành nên đã tự thiết kế một bản kế hoạch, xác định phiên bản 1.0, 2.0 và 3.0 cần đạt được những gì. Vì thế, tôi khá tự tin”, anh chia sẻ.
Nhưng ngay bước đầu tiên, Lý Ái Dung đã vấp phải trở ngại. Anh rủ bạn bè cùng làm nhưng tất cả đều từ chối. “Họ nói không có thời gian, không làm nổi, công việc này khó kiếm khách. Tất cả đều từ chối tôi. Nhưng tôi vốn không tin vào những lời đó, tôi muốn tự mình thử sức”, anh kể.
Không tranh luận thêm, ban ngày anh vẫn đi làm, tối đến thì thuê xe đạp điện công cộng để đi thu gom rác tận nhà. Anh đăng quảng cáo trên các nền tảng MXH và diễn đàn trực tuyến với nội dung hỏi mọi người có cần thuê người thu gom rác hay không. Ngoài ra, anh còn treo các tấm thẻ quảng cáo lên tay nắm cửa nhà dân.
Ngay ngày đầu tiên phát quảng cáo, anh đã nhận được đơn hàng đầu tiên: gói dịch vụ 39,9 NDT/ tháng (khoảng 155.000 đồng), thu gom rác cách ngày.

Tờ rơi quảng cáo dịch vụ đổ rác thuê tận nhà của Lý Ái Dung với các gói giá khác nhau. Ngoài giá tiền, tờ rơi cung cấp thông tin như nhận thu gom rác sinh hoạt dưới 5kg, hỗ trợ phân loại rác và xử lý theo quy định. Khách hàng chỉ cần đặt rác trước cửa, anh sẽ đến thu gom, hướng đến nhóm người bận rộn, người cao tuổi và những người gặp khó khăn khi đi lại (Ảnh: NVCC)
Sau một tháng rưỡi, Lý Ái Dung có gần 20 khách hàng, doanh thu hàng tháng khoảng 2.000 NDT (khoảng 7,7 triệu đồng). Sau khi trừ chi phí xăng xe và các khoản liên quan, lợi nhuận còn khoảng 1.200 - 1.300 NDT (khoảng 4,6 - 5 triệu đồng).
“Bây giờ tôi đã có xe điện riêng. Với 20 khách hàng, mỗi tối tôi ra ngoài từ 19h và mất khoảng 4 - 5 tiếng để hoàn thành công việc”, anh cho biết.
Theo Lý Ái Dung, phần lớn khách hàng của anh nằm trong độ tuổi 20 - 27, trong đó nữ giới chiếm nhiều hơn nam giới.
Anh cũng xây dựng một quy trình phục vụ riêng. Từ hôm trước, anh sẽ nhắn tin hẹn giờ với khách hàng, sau đó gửi thêm tin nhắn thông báo sắp đến nơi trước khi vào khu chung cư. Sau khi thu gom và mang rác đi đổ, anh sử dụng ứng dụng chụp ảnh có đóng dấu thời gian, địa điểm để gửi ảnh xác nhận cho khách.
Toàn bộ quy trình không yêu cầu hai bên tiếp xúc trực tiếp, thậm chí không cần gõ cửa nhà khách hàng.
Vì sao dịch vụ đổ rác thuê lại có thị trường?
Theo tổng kết của Lý Ái Dung, khách hàng tìm đến dịch vụ này vì nhiều lý do khác nhau, nhưng tất cả đều xuất phát từ những bất tiện cụ thể trong cuộc sống hàng ngày.
Phổ biến nhất là tình trạng tan làm quá muộn, không còn sức để xuống nhà đổ rác. “Tôi có một khách hàng thường tan làm lúc 19 - 20h. Khi về đến nhà, ăn uống xong cũng đã 21h. Bảo cô ấy xuống tầng dưới đổ thêm túi rác nữa, cô ấy nói thực sự không nhấc nổi chân”, anh kể.
Một nhóm khách hàng khác ngại phải chen chúc trong thang máy vào giờ cao điểm buổi sáng. Mọi người đều vội vã đi làm, thang máy đông kín người, trong khi việc xách túi rác khiến họ lo lắng sẽ vô tình chạm vào người khác. Với những người này, bỏ tiền thuê người đổ rác là cách đơn giản để tránh sự bất tiện.
Trường hợp khiến Lý Ái Dung nhớ nhất là một nữ khách hàng sống trong khu chung cư có diện tích rất lớn. Điểm tập kết rác duy nhất nằm cách tòa nhà cô ở khoảng 400 - 500 m. Tuy nhiên, mỗi sáng cô lại đi làm bằng một cổng khác, gần ga tàu điện ngầm hơn.
Nếu muốn đổ rác, cô phải đi vòng đến điểm tập kết rồi quay lại hướng ga tàu điện ngầm, khiến quãng đường di chuyển tăng thêm gần 1km. Với lịch trình đi làm mỗi ngày, thuê người đổ rác giúp cô tiết kiệm đáng kể thời gian và công sức.
Ngoài ra, dịch vụ còn phục vụ những người gặp khó khăn tạm thời trong việc đi lại. Lý Ái Dung nhớ lại một khách hàng sống ở khu vực bên ngoài đường vành đai Thành Đô, từng bị bong gân chân và hỏi liệu anh có thể giúp đổ rác trong tháng đó hay không.

Từ đầu đến cuối, khách hàng và người cung cấp dịch vụ không cần phải gặp mặt nhau (Ảnh: Baidu)
Trong quá trình làm việc, Lý Ái Dung cũng gặp không ít tình huống khó xử. Một số khách hàng nổi giận chỉ vì anh gọi họ là “hàng xóm” trong tin nhắn. “Có người trực tiếp mắng tôi: ‘Anh có vấn đề gì à? Anh muốn làm hàng xóm với tôi sao? Anh có mua nổi căn nhà của tôi không?’”, anh kể.
Ban đầu, Lý Ái Dung đã nghĩ ra đủ cách để đáp trả. Nhưng khi về nhà nấu cơm, anh đã nghĩ lại: “Sau đó, tôi nghĩ mình nhất định không hoàn tiền. Dịch vụ của tháng này, tôi nhất định phải làm cho xong”.
Lý Ái Dung đã tự tính toán bài toán kinh doanh của mình. Nếu nâng số lượng khách lên 50 - 80 người, thu nhập hằng tháng có thể vượt 10.000 NDT (khoảng 38,7 triệu đồng).
Theo kế hoạch ngắn hạn, khi có khoảng 30 - 45 khách hàng, anh sẽ tuyển người làm part-time cùng với mình để hỗ trợ công việc. Ở giai đoạn tiếp theo, anh muốn phát triển một ứng dụng nhỏ, mở rộng dịch vụ từ đổ rác thuê, nhận và lấy hộ bưu phẩm sang chăm sóc thú cưng, giúp việc nhà và theo dõi sức khỏe người cao tuổi tại nhà.
Về lâu dài, anh dự định xây dựng cộng đồng khách hàng riêng, kết hợp các hoạt động mua hàng theo nhóm và livestream bán hàng. “Thành Đô có dân số hàng chục triệu người. Tham vọng của tôi cũng không lớn lắm, chỉ cần có 10.000 khách hàng là đủ”, anh chia sẻ.
Chuyên gia: Nhu cầu có thật, nhưng các nền tảng độc lập quy mô lớn sẽ gặp nhiều rào cản
Theo các chuyên gia, dịch vụ đổ rác thuê là một hình thức cung cấp dịch vụ mới xuất hiện trong các khu dân cư, có thể được phân tích dưới góc độ nền kinh tế dịch vụ thuê ngoài và xu hướng xã hội hóa công việc gia đình.
Sự phát triển của mô hình này chủ yếu xuất phát từ việc quy định về thời gian, địa điểm đổ rác tại một số khu chung cư không phù hợp với lịch sinh hoạt của người đi làm. Bên cạnh đó, nhu cầu thực tế của người sống một mình, người gặp khó khăn trong vận động và giá trị ngày càng cao của thời gian trong đời sống đô thị cũng góp phần thúc đẩy thị trường.
Tuy nhiên, nhóm khách hàng của dịch vụ có sự phân hóa rõ rệt. Với người gặp khó khăn trong việc đi lại, nhu cầu thuê người đổ rác có tính thiết yếu cao hơn. Trong khi đó, với dân văn phòng, đây chủ yếu là nhu cầu linh hoạt, dễ thay đổi khi quy định đổ rác hoặc lịch sinh hoạt cá nhân có sự điều chỉnh.
Các chuyên gia cũng lưu ý rằng mức độ quan tâm trên MXHi chưa đồng nghĩa với khả năng chuyển đổi thành khách hàng trả phí lâu dài. Việc nhiều người bày tỏ sự đồng tình với mô hình không có nghĩa họ sẽ sẵn sàng chi tiền để sử dụng dịch vụ thường xuyên.
Trong quá trình vận hành, mô hình này còn phải giải quyết một số vấn đề thực tế. Trách nhiệm giữa các bên là điểm cần được làm rõ: người nhận đổ rác thuê chỉ chịu trách nhiệm vận chuyển và đưa rác đến đúng điểm tập kết, không mặc nhiên phải chịu trách nhiệm kiểm tra bên trong túi rác hoặc phân loại rác thay khách hàng.
Ngoài ra, người làm dịch vụ còn phải đối mặt với các yêu cầu cấp phép hoặc đăng ký của ban quản lý khu chung cư, cũng như những bất tiện khi tiếp xúc với túi rác bị rò rỉ hoặc có mùi khó chịu. Tác động tiềm tàng của việc sử dụng dịch vụ lâu dài đối với những nhóm khách hàng yếu thế cũng là vấn đề cần được xem xét. Các chuyên gia cho rằng cần có cơ chế đăng ký thông tin người cung cấp dịch vụ và phối hợp với ban quản lý khu dân cư để tuân thủ các quy định liên quan.
Xét về mô hình tổ chức, triển khai dịch vụ trong phạm vi từng khu chung cư được đánh giá là khả thi, phù hợp với người làm thêm hoặc các nhóm kinh doanh nhỏ. Ngược lại, việc phát triển thành một nền tảng độc lập có quy mô toàn quốc sẽ gặp nhiều hạn chế như giá trị mỗi đơn hàng thấp, nhu cầu tập trung vào một số khung giờ nhất định và quy định khác nhau giữa các khu dân cư khiến chi phí vận hành khó được bù đắp.
Theo các chuyên gia, hướng đi khả thi hơn là tích hợp dịch vụ đổ rác thuê như một tiện ích bổ sung vào hệ thống dịch vụ tận nhà đã có sẵn, chẳng hạn như giao nhận hàng hóa, giúp việc và chăm sóc người cao tuổi tại nhà.
(Nguồn: Sohu)
S.A