Shuhan (13 tuổi) hiện đang học lớp 8 tại một trường trung học cơ sở ở Thượng Hải, Trung Quốc. Dù gần như không có kiến thức về lập trình, cô bé vẫn phát triển một ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ trẻ em tập trung học tập và kiếm được 18.000 NDT (khoảng 69 triệu đồng) chỉ trong 3 ngày. Sản phẩm này cũng giúp Shuhan giành giải Ba tại một cuộc thi tiếp thị sản phẩm AI tổ chức ở Hàng Châu (Trung Quốc).
Shuhan mới tiếp xúc với AI khoảng một năm trước. Thay vì bắt đầu bằng việc học các ngôn ngữ lập trình phức tạp, cô bé tận dụng những công cụ AI sẵn có để biến ý tưởng của mình thành một sản phẩm thực tế. Điều đáng chú ý là ý tưởng ấy không xuất phát từ việc tìm kiếm một cơ hội kinh doanh lớn, mà bắt nguồn từ vấn đề mà Shuhan gặp phải trong cuộc sống hằng ngày.
Bố mẹ Shuhan thường bận rộn và không thể ngồi cạnh con trong suốt thời gian làm bài tập. Bản thân Shuhan đôi khi cũng mất tập trung, thậm chí lén sử dụng điện thoại khi đang học. Nhận thấy nhiều bạn học cùng trường cũng gặp tình trạng tương tự, cô bé nghĩ đến việc tạo ra một công cụ có thể hỗ trợ học sinh duy trì sự tập trung mà không nhất thiết phải có bố mẹ ngồi giám sát trực tiếp.
Shuhan
Từ suy nghĩ đó, Shuhan phát triển ứng dụng có tên Zai Chang, được giới thiệu như một người đồng hành ảo trong quá trình học tập. Người dùng chỉ cần tải lên một bức ảnh của bố hoặc mẹ, hệ thống sẽ sử dụng hình ảnh này để tạo ra một phụ huynh ảo xuất hiện trên màn hình, hỗ trợ nhắc nhở trẻ trong lúc làm bài tập.
Ứng dụng có thể sử dụng camera để nhận diện một số hành vi như trẻ đang chơi điện thoại hoặc rời khỏi chỗ ngồi. Khi phát hiện những dấu hiệu này, hình ảnh phụ huynh ảo sẽ đưa ra lời nhắc bằng giọng nói để trẻ quay lại với việc học. Sau khi buổi học kết thúc, hệ thống còn tạo báo cáo về mức độ tập trung của người dùng.
Điểm khác biệt trong cách thiết kế của Shuhan nằm ở việc cô bé không muốn biến ứng dụng thành một công cụ khiến trẻ cảm thấy bị theo dõi quá mức. Nữ sinh cho biết bản thân không thích bị mách lỗi, vì vậy cô muốn những lời nhắc nhở đủ nhẹ nhàng, đồng thời vẫn dành cho trẻ một khoảng không gian riêng. Theo ý tưởng của Shuhan, ứng dụng không chỉ giúp phụ huynh giảm bớt áp lực giám sát con mà còn hỗ trợ học sinh hình thành thói quen tự giác hơn.
Để biến ý tưởng thành sản phẩm, Shuhan không cần tự viết từng dòng code. Cô bé mô tả mong muốn của mình bằng ngôn ngữ thông thường cho các mô hình AI, nhờ công cụ hỗ trợ sắp xếp logic, tạo mã lập trình và giải thích những vấn đề chưa hiểu. Sau đó, nữ sinh tiếp tục thử nghiệm, điều chỉnh các chức năng trên máy tính cho đến khi ứng dụng có thể hoạt động.
Shuhan chỉ mất khoảng 3-4 ngày để xây dựng những chức năng cốt lõi của sản phẩm. Trước đó, cô bé thường tự tìm hiểu về AI trên mạng, sau đó thực hành trực tiếp thay vì chỉ học lý thuyết. Khi gặp khó khăn, cô tiếp tục đặt câu hỏi cho AI để tìm lời giải rồi tự kiểm tra kết quả.
Cơ hội đưa sản phẩm đến với khách hàng xuất hiện khi Shuhan tham gia Markethon, cuộc thi tiếp thị sản phẩm AI được tổ chức tại Hàng Châu từ ngày 21 đến 23/8/2026. Sự kiện quy tụ hơn 50 đội tham gia và có cách chấm điểm khác với những cuộc thi công nghệ thông thường: không có hội đồng giám khảo đánh giá sản phẩm dựa trên chuyên môn kỹ thuật, mà kết quả được quyết định bởi doanh số thực tế trong thời gian thi đấu.
Trong 3 ngày, ứng dụng Zai Chang nhận được gần 90 đơn hàng, mang về cho Shuhan 18.000 NDT (khoảng 69 triệu đồng). Thành tích này giúp nữ sinh giành giải Ba, đồng thời nhận thêm 5.000 NDT (khoảng 19 triệu đồng) tiền thưởng từ cuộc thi.
Sản phẩm của Shuhan đạt giải Ba trong cuộc thi về AI
Đáng chú ý, kết quả bán hàng không chỉ đến từ chất lượng ý tưởng hay khả năng sử dụng AI. Mẹ của Shuhan là một người livestream trên nền tảng Douyin và đã hỗ trợ quảng bá sản phẩm thông qua các buổi phát trực tiếp cùng video ngắn. Phần lớn đơn hàng được tạo ra nhờ hoạt động giới thiệu này, giúp ứng dụng tiếp cận những người có nhu cầu sử dụng.
Câu chuyện của Shuhan cho thấy việc tạo ra một sản phẩm công nghệ không nhất thiết phải bắt đầu bằng nhiều năm học lập trình. Với sự hỗ trợ của AI, người dùng có thể thử nghiệm ý tưởng nhanh hơn, tìm hiểu những kiến thức còn thiếu trong quá trình thực hiện và đưa sản phẩm đến với khách hàng. Tuy nhiên, để biến một ý tưởng thành nguồn thu nhập thực tế, việc xác định đúng nhu cầu, hoàn thiện chức năng và tìm cách tiếp cận người mua vẫn đóng vai trò quan trọng.
Đối với Shuhan, ứng dụng kiếm tiền đầu tiên cũng bắt đầu từ một vấn đề rất gần gũi với chính mình. Thay vì chỉ tìm cách khắc phục tình trạng mất tập trung khi học, cô bé thử xây dựng một giải pháp có thể giúp cả những học sinh khác. Nhờ đó, một ý tưởng xuất phát từ sinh hoạt hằng ngày đã trở thành sản phẩm có khách hàng trả tiền chỉ sau vài ngày phát triển.
(Nguồn: SCMP)
Ngọc Linh