Mới năm ngoái, công ty ô tô danh tiếng của Trung Quốc là XPeng đã tạo nên một làn sóng dư luận mạnh mẽ khi giới thiệu mẫu robot hình người có tên gọi Iron. Với ngoại hình gợi nhớ đến những cỗ máy trong loạt phim "Kẻ hủy diệt" (Terminator) và dáng đi uyển chuyển như người mẫu trên sàn catwalk, Iron từng được xem là một bước tiến lớn trong tham vọng công nghệ của hãng. Tuy nhiên, ranh giới giữa sự đột phá và thảm họa đôi khi lại mỏng manh hơn người ta tưởng, và XPeng dường như đã quá tự tin khi "bay quá gần Mặt Trời".
Sự cố xảy ra vào cuối tuần qua tại một trung tâm mua sắm sầm uất ở Thâm Quyến, Trung Quốc. Trong khuôn khổ một buổi trình diễn công nghệ nhằm quảng bá sản phẩm, con robot Iron một lần nữa được đưa ra để sải bước trên nền sàn đá cẩm thạch trơn bóng trước sự chứng kiến của đông đảo người dân.
Mọi chuyện bắt đầu khá suôn sẻ cho đến khi cỗ máy bất ngờ gặp trục trặc. Thay vì tiếp tục di chuyển, phần lưng của nó bắt đầu vặn xoắn theo một tư thế vô cùng bất thường và quái dị, trước khi đổ gục về phía trước và đập mặt xuống sàn với một tiếng "bịch" chát chúa.
Những đoạn video ghi lại hiện trường đang lan truyền với tốc độ chóng mặt trên các nền tảng mạng xã hội cho thấy cảnh tượng hỗn loạn sau đó. Mặc dù đã có người cố gắng đỡ cú ngã nhưng sức nặng của cỗ máy đã chiến thắng.
Cuối cùng, phải cần đến sức của ba người đàn ông mới có thể lôi con robot cao khoảng 1,73 mét và nặng tới 70 kg này ra khỏi tầm mắt của đám đông hiếu kỳ. Trong video, người xem có thể nghe rõ những tiếng cười khúc khích từ phía khán giả khi chứng kiến cảnh tượng bi hài này.
Robot hình người Iron của XPeng gặp sự cố kỹ thuật tại một trung tâm thương mại ở Thâm Quyến, thực hiện động tác vặn lưng bất thường và ngã sấp mặt xuống sàn đá cẩm thạch.
Trên mạng xã hội, sự cố này nhanh chóng trở thành đề tài châm biếm. Nhiều cư dân mạng hài hước bình luận rằng cú ngã "sấp mặt" này chính là bằng chứng thuyết phục nhất cho thấy Iron thực sự là một con robot, chứ không phải là một người đóng thế mặc trang phục hóa trang như những thuyết âm mưu từng rộ lên trước đó khi dáng đi của nó quá giống người thật.
Trước sức ép dư luận và những hình ảnh tiêu cực lan tràn, ông Hà Tiểu Bằng - người đồng sáng lập kiêm Giám đốc điều hành của XPeng - đã buộc phải lên tiếng trên mạng xã hội Weibo để xoa dịu tình hình. Ông ví von sự cố này với quá trình trưởng thành tự nhiên của con người: "Nó làm tôi nhớ đến cách tất cả những đứa trẻ chập chững tập đi. Sau khi ngã, chúng sẽ đứng vững; bước tiếp theo là bắt đầu chạy, và tiếp tục chạy".
Mặc dù lời giải thích mang tính triết lý, nhưng hành động thực tế của công ty lại cho thấy sự lo ngại sâu sắc. Theo ghi nhận của tờ South China Morning Post, ngay trong ngày tiếp theo của chiến dịch quảng bá, con robot Iron đã không còn được tự do đi lại mà bị buộc chặt vào một khung đỡ an toàn. Động thái này cho thấy XPeng đã chùn bước và không muốn mạo hiểm hứng chịu thêm bất kỳ "gạch đá" nào từ dư luận.
Cần tới ba người để khiêng con robot nặng khoảng 70kg đi chỗ khác trước sự chứng kiến và tiếng cười của đám đông.
Công bằng mà nói, XPeng không phải là nạn nhân duy nhất trong cuộc đua đầy thách thức của lĩnh vực chế tạo robot hai chân. Lịch sử công nghệ gần đây đã chứng kiến không ít cú ngã tương tự. Điển hình là một video lan truyền mới đây cho thấy robot Optimus của Tesla cũng bị ngã ngửa sau khi người điều khiển từ xa tháo tai nghe. Hay vào tháng 11 năm ngoái, robot AIdol của Nga cũng gặp sự cố khi cố gắng di chuyển trên sân khấu. Việc giữ thăng bằng cho một cỗ máy mô phỏng dáng đi của con người vẫn là một bài toán hóc búa đối với các kỹ sư.
Tuy nhiên, không phải tất cả các nhà sản xuất đều gặp khó khăn như vậy. Đối thủ đồng hương của XPeng là Unitree đang cho thấy những bước tiến vượt bậc về độ ổn định. Các nhà nghiên cứu đã huấn luyện thành công mẫu robot G1 của Unitree đạt đến độ bền bỉ đáng kinh ngạc. Nó có thể chịu được những cú đá trực diện, bị giật dây xích quanh cổ mà vẫn giữ được thăng bằng. Ấn tượng hơn, robot G1 gần đây còn hoàn thành thử thách đi bộ 130.000 bước để vẽ logo Thế vận hội Mùa đông trên nền tuyết lạnh giá ở nhiệt độ -46 độ C tại phía bắc Trung Quốc.
XPeng không phải là đơn vị duy nhất gặp khó khăn trong việc giữ cho robot hai chân đứng vững. Chúng ta đã thấy rất nhiều robot hình người khác của các nhà sản xuất cũng bị vấp ngã. Điển hình là một video lan truyền gần đây dường như cho thấy một người điều khiển từ xa tháo tai nghe ra, khiến robot Tesla Optimus mà họ đang điều khiển bị lùi lại và ngã quỵ.
Bất chấp sự cố muối mặt tại Thâm Quyến và những lo ngại về độ ổn định, XPeng vẫn đang nuôi tham vọng rất lớn. Công ty này đặt mục tiêu sẽ bắt đầu sản xuất hàng loạt quy mô lớn robot Iron trước khi năm nay khép lại. Liệu XPeng có thể khắc phục được những khiếm khuyết kỹ thuật để biến lời hứa của vị CEO thành hiện thực, hay Iron sẽ tiếp tục là đề tài đùa cợt của cư dân mạng, câu trả lời vẫn còn ở phía trước.
Đức Khương