Lương hưu vốn được xem là "chiếc phao" tài chính của người già. Thế nhưng trong không ít gia đình, khoản tiền này lại trở thành nguồn hỗ trợ cho con cháu, đôi khi kéo dài suốt nhiều năm. Có người sẵn lòng cho đi vì thương con, thương cháu. Nhưng cũng có những trường hợp, sự hy sinh ấy vô tình khiến người lớn tuổi rơi vào thế bị động, không còn khoản dự phòng cho chính mình khi đau ốm, bệnh tật. Câu chuyện của gia đình Xuân là một ví dụ khiến nhiều người phải suy ngẫm về cách quản lý lương hưu và chuẩn bị tài chính cho tuổi già.
Khoản lương hưu ít ỏi và tình thương bao la của người mẹ
Mẹ chồng của Xuân có khoản lương hưu hơn 5 triệu mỗi tháng. Từ khi Xuân về làm dâu, cô vẫn biết bà thường xuyên lén đưa số tiền ấy cho con gái. Xuân không biết bà cho chị chồng để lo sinh hoạt cho các cháu hay nhờ chị chồng giữ giúp. Xuân chưa từng can thiệp. Trong suy nghĩ của cô, đó là tiền của mẹ chồng, bà có quyền quyết định giúp đỡ ai theo mong muốn của mình.
Thế nhưng, một thời gian sau, mẹ chồng bất ngờ giao toàn bộ tiền lương hưu cho Xuân cất giữ. Ban đầu, Xuân nghĩ rằng tuổi già khiến bà hay quên nên muốn có người quản lý giúp. Tuy nhiên, cô nhanh chóng nhận ra một điều bất thường: chị chồng bắt đầu ghé nhà thường xuyên hơn, mỗi lần đến đều khéo léo hỏi han xem mẹ còn tiền hay không. Đáp lại, mẹ chồng luôn nói rằng số tiền ấy đã được dùng để mua thuốc men, thanh toán các khoản chi tiêu cần thiết hoặc không còn dư dả gì nữa.
Ảnh minh họa
Mãi sau này, mẹ chồng mới kể rõ sự tình. Bà biết con rể là người ham chơi, không quan tâm đến trách nhiệm với gia đình. Vì thương con gái và xót các cháu, nhiều năm qua bà vẫn âm thầm dùng tiền lương hưu để hỗ trợ, mong rằng các cháu có thêm điều kiện học hành và cuộc sống của con gái bớt phần vất vả. Nhưng điều khiến bà đau lòng là phần lớn số tiền ấy lại không được sử dụng đúng mục đích. Chị chồng đã đưa tiền cho chồng, để rồi số tiền đó tiếp tục bị tiêu tốn vào những cuộc nhậu nhẹt và những thú vui cá nhân của anh ta.
Mẹ chồng từng nhiều lần khuyên nhủ con gái thay đổi, mong chị nghĩ đến tương lai của các con và biết cách quản lý tiền bạc hợp lý hơn. Thế nhưng, mọi lời khuyên đều không mang lại kết quả. Sau nhiều năm cho đi trong thất vọng, bà quyết định dừng lại. Bà tâm sự rằng mình đã lớn tuổi, không còn khả năng tạo thêm thu nhập. Nếu tiếp tục cho hết số tiền đang có mà không giữ lại một khoản dự phòng, đến lúc đau ốm bệnh tật, bà sẽ trở thành gánh nặng cho chính các con của mình.
An toàn tài chính khi về già
Người cao tuổi nên ưu tiên nguyên tắc "chi cho mình trước, giúp con cháu sau". Điều này không có nghĩa là sống ích kỷ, mà là đảm bảo bản thân vẫn có đủ nguồn lực để chăm sóc sức khỏe và duy trì cuộc sống ổn định.
Ảnh minh họa
Dưới đây là một số gợi ý đơn giản:
1. Chia lương hưu thành các khoản cố định
Ngay khi nhận lương hưu, nên phân bổ theo tỷ lệ phù hợp, chẳng hạn:
50% cho chi phí sinh hoạt hằng tháng. 30% để dự phòng y tế và tiết kiệm. 20% dành cho các khoản phát sinh hoặc hỗ trợ con cháu nếu thực sự cần thiết.
2. Luôn có quỹ dự phòng tuổi già
Người cao tuổi có nguy cơ phát sinh chi phí y tế bất ngờ. Vì vậy, nên duy trì một khoản tiết kiệm riêng, đủ trang trải từ 3 - 6 tháng chi phí sinh hoạt. Khoản này chỉ sử dụng khi thật sự cần thiết.
3. Hạn chế cho vay hoặc hỗ trợ tài chính kéo dài
Việc giúp đỡ con cháu là điều đáng quý, nhưng nếu sự hỗ trợ đó diễn ra thường xuyên, không có giới hạn, người già rất dễ rơi vào cảnh phụ thuộc tài chính khi đau ốm. Nếu hỗ trợ, nên xác định rõ khả năng của bản thân và không dùng đến phần tiền dưỡng già.
4. Nhờ người đáng tin cậy hỗ trợ quản lý tiền bạc
Nếu tuổi cao, hay quên hoặc không quen với việc quản lý tài chính, người lớn tuổi có thể nhờ con cháu đáng tin cậy ghi chép thu chi, gửi tiết kiệm hoặc cất giữ tiền giúp. Tuy nhiên, mọi khoản chi tiêu vẫn nên được minh bạch và có sự thống nhất.
5. Đừng ngại ưu tiên bản thân
Nhiều bậc cha mẹ có thói quen hy sinh đến mức quên mất nhu cầu của chính mình. Thực tế, một tuổi già khỏe mạnh, độc lập và không phải phụ thuộc vào con cháu cũng chính là món quà lớn nhất dành cho cả gia đình.
Không ai muốn tính toán chuyện tiền bạc với con cái. Nhưng đôi khi, giữ lại một phần lương hưu cho bản thân không phải là ích kỷ, mà là một cách sống có trách nhiệm. Bởi chỉ khi tự lo được cho mình, người già mới có thể an tâm tận hưởng tuổi xế chiều mà không phải thấp thỏm lo âu mỗi khi đau bệnh hay biến cố xảy đến.
Ngọc Thương