Hiện tượng El Niño đã mạnh lên trong nhiều tháng qua và đang gây ra ảnh hưởng đáng kể đến các hình thái thời tiết toàn cầu.
Dưới đây là năm cách mà tác động của El Niño đang được ghi nhận trên khắp thế giới.
Indonesia chống chọi với mùa cháy rừng tồi tệ nhất kể từ năm 2015
Ảnh: EPA
Indonesia, quốc gia thường có xu hướng khô và nóng hơn trong những năm diễn ra El Niño, đang phải chiến đấu với mùa cháy rừng tồi tệ nhất kể từ năm 2015. Năm nay, tính từ tháng 1, ít nhất 895.657 hecta đất – gấp gần sáu lần diện tích vùng Đại London – đã bị thiêu rụi.
Các đợt cháy rừng đã khiến nhiều trường học phải đóng cửa và làm gia tăng số ca nhập viện trên khắp Indonesia. Hàng triệu người ở Sumatra và Kalimantan đã phải tiếp xúc với khói độc từ các đám cháy và khoảng 175.000 người bị mắc các bệnh về đường hô hấp. Hơn 40.000 trường hợp – từ ho, viêm phế quản đến các tình trạng nghiêm trọng hơn như viêm phổi – xảy ra ở trẻ em lứa tuổi nhỏ.
Đông Thái Bình Dương bùng nổ hoạt động bão
Ở phía đông Thái Bình Dương, nơi El Niño có xu hướng làm tăng cường hoạt động của bão nhiệt đới, một mùa bão rất sôi động đã diễn ra. Đã có 22 cơn bão được đặt tên và 12 cơn bão cuồng phong, trong đó có 10 trận bão lớn. Con số này đã vượt qua mức trung bình của cả một mùa bão thông thường, trong khi vẫn còn hai tháng nữa mới kết thúc mùa bão.
Tại đây, El Niño cung cấp các yếu tố thuận lợi như nhiệt độ đại dương cao hơn và gió yếu hơn ở tầng khí quyển cao, giúp các cơn bão dễ dàng tăng thêm sức mạnh. Bão Polo là một ví dụ điển hình. Cơn bão này đã trải qua quá trình mạnh lên nhanh chóng, tạo ra những cú gió giật lên tới 180 dặm/giờ (285 km/h), được tiếp năng lượng bởi vùng nước rất ấm do El Niño tạo ra. Polo cũng là một trong ba cơn bão cuồng phong hoạt động đồng thời trong cùng một khu vực đại dương, bên cạnh Odalys và Nolo.
Ảnh vệ tinh bão Polo
Hơn nữa, hiện tượng này đã xảy ra tới hai lần chỉ trong vòng một tháng. Trước đó vào tháng 9, nguồn năng lượng sinh ra từ sức nóng bất thường của đại dương đã tạo ra ba cơn bão cuồng phong xuất hiện cùng lúc ở trung tâm và phía đông Thái Bình Dương: Lowell, Karina và Marie. Trước năm nay, lần gần nhất có ba cơn bão cùng xuất hiện ở Thái Bình Dương là vào năm 2015.
Mùa bão Đại Tây Dương yên tĩnh một cách kỳ lạ
Trái ngược lại, Đại Tây Dương lại trải qua một khoảng thời gian yên tĩnh đến kỳ lạ. El Niño có xu hướng làm tăng độ đứt gió ở bắc Đại Tây Dương, yếu tố làm xé tan các cơn bão và hạn chế sự hình thành của chúng. Mới chỉ có duy nhất một cơn bão cuồng phong – Isaias, cơn bão đã đổ bộ vào Florida Panhandle và Alabama (Mỹ). Đây là cơn bão cuồng phong hình thành muộn nhất được ghi nhận trong kỷ nguyên vệ tinh (từ những năm 1960 trở lại đây). Trước năm nay, kỷ lục này thuộc về ngày 11 tháng 9, được thiết lập vào các năm 2002 và 2013.
Trong một mùa bão trung bình, tính đến thời điểm này thường đã có 10 cơn bão được đặt tên, 5 cơn bão cuồng phong và 2 trận bão lớn. Tuy nhiên năm nay, mới chỉ có 8 cơn bão nhiệt đới xuất hiện: Arthur, Bertha, Cristobal, Dolly, Edouard, Fay, Gonzalo và Hanna.
Mưa gió mùa giảm đe dọa nông nghiệp ở Ấn Độ
Xu hướng khô và nóng hơn cũng diễn ra tại Ấn Độ, nơi lượng mưa gió mùa thiết yếu đã thấp hơn 13% so với mức trung bình. Mặc dù Cục Khí tượng Ấn Độ (IMD) vẫn coi mức này nằm trong phạm vi "bình thường", nhưng mức trung bình chung không phản ánh hết sự chênh lệch lượng mưa giữa các vùng miền ở Ấn Độ.
Trong khi miền Trung Ấn Độ nhận được lượng mưa gần như mức dự kiến thông thường, thì miền Đông và Bắc Đông lại khô hạn hơn khoảng 26% so với trung bình và rơi vào tình trạng hạn hán "đặc biệt".
Các bang phía Nam Ấn Độ khô hạn hơn 24% so với trung bình. Ngay cả ở những nơi lượng mưa gần đạt mức trung bình, mưa cũng không diễn ra liên tục như thường lệ trong mùa gió mùa, mà thay vào đó là sự xen kẽ giữa các đợt khô hạn kéo dài và những trận mưa cực đoan. Điều này làm tăng thêm áp lực và rủi ro đối với năng suất nông nghiệp. Ấn Độ chịu ảnh hưởng của nhiều hình thái thời tiết khác nhau có thể tác động đến mùa gió mùa, vì vậy các nhà khoa học cho rằng El Niño có thể không phải là yếu tố duy nhất.
Ảnh: Bloomberg
Bão mạnh tấn công phía đông Trung Quốc và Nhật Bản
Xa hơn về phía tây Thái Bình Dương, đây cũng là một mùa bão hoạt động mạnh ở phía đông Trung Quốc và Nhật Bản khi các cơn bão bao gồm Maysak và Dujuan đã gây ra ngập lụt và sạt lở đất trên diện rộng gần đây. Theo Cơ quan Khí tượng Nhật Bản, đã có 10 cơn bão nhiệt đới hình thành ở Tây Thái Bình Dương – số lượng nhiều nhất trong một mùa bão kể từ năm 1966.
Trong thời gian diễn ra El Niño, vùng Thái Bình Dương ấm hơn sẽ mang lại những thay đổi trong hình thái gió, có nghĩa là các cơn bão có xu hướng hình thành xa hơn về phía đông, cách xa Nhật Bản và phía đông Trung Quốc. Tuy nhiên, điều này đồng nghĩa với việc các cơn bão có khoảng cách di chuyển xa hơn và nhiều thời gian hơn để tích lũy năng lượng từ vùng nước ấm, trở thành những trận siêu bão dữ dội hơn trước khi đổ bộ vào đất liền. Các nhà khoa học tin rằng nhiều cơn bão khác có khả năng sẽ tiếp tục xuất hiện trong năm nay, kéo theo nguy cơ gây ra thêm các tác động đối với Nhật Bản hoặc phía đông Trung Quốc.
Nguồn: BBC
Chi Chi