Sống xanh hay tiêu dùng trách nhiệm không nhất thiết phải bắt đầu từ những thay đổi lớn lao. Đôi khi, nó bắt đầu từ việc mở lại chiếc tủ đồ, nhìn vào những món đã lâu không dùng và tự hỏi: "Món này có thể hữu ích với ai khác không?".
Từ "mua mới" đến "mua có trách nhiệm"
Trước mỗi quyết định mua sắm, người tiêu dùng đã và tự hỏi bản thân rằng: "Mình có thực sự cần mua mới không?", "Món đồ này sau khi không dùng nữa sẽ đi đâu?", hay "Liệu có lựa chọn nào tiết kiệm và bền vững hơn không?".
Sự thay đổi này không diễn ra ồn ào, nhưng đang ngày càng rõ rệt trong hành vi tiêu dùng hằng ngày.
Theo báo cáo Voice of the Consumer Survey 2024 của PwC, có đến 94% người tiêu dùng Việt Nam cho biết họ đã trực tiếp nhận thấy những tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu trong cuộc sống hằng ngày. Đáng chú ý, 74% người Việt bày tỏ sự sẵn sàng chi trả thêm cho các sản phẩm làm từ vật liệu tái chế hoặc có nguồn gốc bền vững.
Những con số này cho thấy yếu tố bền vững không còn là một khái niệm xa vời, mà đang dần trở thành một tiêu chí thực tế trong lựa chọn tiêu dùng.
Khi ý thức bảo vệ môi trường giao thoa với nhu cầu tối ưu chi tiêu, một thế hệ người tiêu dùng mới đang xuất hiện. Đối với họ "mua sắm" không còn chỉ là hành động sở hữu một món đồ mới, mà dần trở thành một lựa chọn có tính trách nhiệm với tài chính cá nhân, với cộng đồng và với môi trường.
Re-commerce: Khi đồ cũ trở thành một phần của tiêu dùng hiện đại
Re-commerce hay thương mại hàng hóa đã qua sử dụng, đang phát triển mạnh mẽ trên toàn cầu. Theo báo cáo Resale Report 2023 của ThredUp (phân tích bởi GlobalData), quy mô thị trường đồ cũ toàn cầu dự kiến đạt 350 tỷ USD vào năm 2027, tăng từ 177 tỷ USD năm 2023.
Sự phát triển của re-commerce đến từ những giá trị rất thực tế.
Với người mua, đồ đã qua sử dụng giúp họ tiếp cận các sản phẩm còn tốt với chi phí hợp lý hơn so với việc mua mới. Điều này đặc biệt phù hợp trong bối cảnh chi phí tiêu dùng đang ngày càng tăng cao.
Với người bán, những món đồ không còn dùng đến có thể được thanh lý để thu hồi một phần giá trị, đồng thời giúp không gian sống gọn gàng hơn. Một chiếc kệ, một bộ truyện, một món đồ điện tử hay một chiếc túi không còn phù hợp với người này vẫn có thể là món đồ hữu ích với người khác.
Với xã hội và môi trường, mỗi món đồ được tái sử dụng là một lần vòng đời sản phẩm được kéo dài, góp phần giảm nhu cầu sản xuất mới, giảm áp lực khai thác tài nguyên và hạn chế lượng rác thải ra môi trường.
Vì sao nhiều người vẫn e dè khi mua đồ cũ?
Dù lợi ích của đồ cũ là rõ ràng nhưng không phải ai cũng sẵn sàng tham gia thị trường này. Trên thực tế, nhiều giao dịch đồ cũ truyền thống vẫn diễn ra qua các hội nhóm mạng xã hội hoặc kênh cá nhân tự phát, nơi người mua và người bán phải tự thỏa thuận, tự kiểm chứng và tự chịu rủi ro.
Lý do dẫn đến tâm lý e ngại khi mua đồ cũ phổ biến nhất thường đến từ niềm tin.
Người mua lo ngại sản phẩm thực tế không giống hình ảnh hoặc mô tả của người bán, đặc biệt với một số món đồ đặc thù như đồ điện tử, thời trang, v.v.
Không ít người cũng e ngại việc chuyển khoản đặt cọc, giao dịch với người lạ hoặc nhận hàng lỗi nhưng không có cơ chế đổi trả, khiếu nại rõ ràng.
Trong khi đó, người bán lại gặp khó trong việc tìm đúng người mua, tự đóng gói, tự giao hàng hoặc phải trả lời quá nhiều tin nhắn rời rạc trên nhiều nền tảng khác nhau. Với những món đồ có giá trị không quá cao, phí giao hàng đôi khi chiếm tỷ trọng lớn, làm giảm đáng kể tính kinh tế của việc mua đồ cũ.
Để thị trường re-commerce phát triển bền vững, nhu cầu thôi là chưa đủ. Người dùng cần một nền tảng trung gian đáng tin cậy hơn, nơi trải nghiệm mua bán đồ cũ được chuẩn hóa, minh bạch và thuận tiện hơn.
Oreka : Biến mua bán đồ cũ thành một trải nghiệm đơn giản và an toàn hơn
Caption: Bắt đầu sống xanh cùng Oreka bằng cách tải app Oreka hoặc khám phá trên website OrekaVN.
Từ những nút thắt hiện có trên thị trường re-ecommerce, Oreka - nền tảng thương mại điện tử chuyên biệt dành cho đồ cũ được ra đời, hướng đến mục tiêu giúp người dùng thanh lý, mua sắm và trao đổi đồ đã qua sử dụng một cách dễ dàng, an toàn và có trách nhiệm hơn.
Thay vì phải đăng bài trong nhiều hội nhóm, tự nhắn tin thương lượng, tự lo vận chuyển và chấp nhận rủi ro sau giao dịch, người dùng có thể thực hiện toàn bộ quá trình mua bán trên một nền tảng có quy trình rõ ràng hơn: đăng bán, tìm kiếm, đặt mua, vận chuyển, thanh toán và xử lý khiếu nại.
Một trong những điểm quan trọng của Oreka là cơ chế bảo vệ người mua. Nền tảng yêu cầu người bán cung cấp thông tin minh bạch về tình trạng sản phẩm, đồng thời đóng vai trò trung gian nhằm đảm bảo quyền lợi hoàn tiền cho người mua nếu sản phẩm nhận được không đúng với cam kết ban đầu. Đây là yếu tố giúp giảm bớt tâm lý lo ngại thường gặp trong các giao dịch đồ cũ tự phát.
Bên cạnh đó, Oreka cũng tối ưu trải nghiệm vận chuyển thông qua việc kết nối với các đơn vị giao nhận, hỗ trợ lấy hàng tận nơi tại nhà người bán. Điều này giúp việc thanh lý đồ cũ trở nên đơn giản và nhanh chóng hơn.
Ở phía người mua, người dùng có thể dễ dàng tìm các mặt hàng thuộc nhiều nhóm khác nhau như sách, thời trang, công nghệ, đồ gia dụng, mẹ và bé. Oreka hỗ trợ vận chuyển trên toàn quốc, qua đó giúp việc mua hàng trở nên thuận tiện và đơn giản hơn.
Ngoài hoạt động mua bán, Oreka còn phát triển "Góc 0 đồng" - một không gian để người dùng tặng lại những món đồ không còn nhu cầu sử dụng cho những người thực sự cần. Đây là một tính năng mang màu sắc cộng đồng rõ nét, giúp tinh thần tái sử dụng không chỉ dừng lại ở yếu tố kinh tế, mà còn mở rộng sang sự sẻ chia.
Ánh Dương