Hãy tưởng tượng, bạn đang chạy xe trên đường, và vượt một chiếc ô tô đang di chuyển một cách lề mề. Bạn nhoẻn miệng cười trừ trước chuyện đời trớ trêu, rằng 4 bánh mà di chuyển chậm rề. Đến ngã tư, gặp đèn đỏ, bạn bóp phanh và bạn cũng đã chóng quên đi chiếc xe “rùa bò” ban nãy.
Nhưng không, hóa ra nó chạy ngay đằng sau bạn bấy lâu. Chiếc xe đỗ ngay cạnh bạn tại ngã tư đông đúc. Một cảm giác khó hiểu khiến bạn choáng ngợp, đầu óc quẩn quanh chỉ một câu hỏi “bằng cách nào mà …?”.
Tiến sĩ Conor Boland đến từ Đại học Thành phố Dublin (Ireland) đã đặt tên cho hiện tượng giao thông quen thuộc này là "Định luật giao thông Voorhees". Tên gọi thú vị này được lấy cảm hứng từ nhân vật sát nhân Jason Voorhees trong loạt phim kinh dị đình đám của Mỹ mang tên "Thứ Sáu ngày 13".
Nhân vật Jason Voorhees trứ danh trong loạt phim kinh dị nổi tiếng - Ảnh: Internet.
Ông Boland giải thích: "Tôi luôn nghĩ đến nhân vật này vì hắn ta dường như chỉ đi bộ khắp nơi... Nạn nhân của hắn thì bỏ chạy, chạy nước rút, nhưng hắn vẫn luôn bắt kịp họ". Tuy nhiên, trên đường phố, rào cản ngăn cản cuộc "tẩu thoát" của những chiếc xe đi nhanh không phải là gốc cây hay hòn đá, mà chính là những cột đèn tín hiệu giao thông.
Viết trên tạp chí Royal Society Open Science, Tiến sĩ Boland giải thích rằng khi hai xe chạy tốc độ khác nhau cùng đến một đèn, khoảng cách giữa chúng có thể tăng, giảm, hoặc không đổi tùy theo thời điểm và chu kỳ đèn.
Nếu tính trung bình tất cả các khả năng thì phần được và phần mất cân bằng nhau, tức là khoảng cách dẫn trước của xe nhanh hơn nhìn chung không thay đổi.
Kết quả này cho thấy quan niệm "xe chậm hơn thế nào cũng đuổi kịp ở đèn đỏ" thực ra chỉ là một ảo giác. Theo ông, người lái xe có xu hướng nhớ tới những chiếc xe vừa bị họ cho "hít bụi".
Boland giải thích rằng trong trường hợp này, việc xe đi chậm đuổi kịp xe đi nhanh tại ít nhất một cột đèn đỏ trở nên gần như "chắc chắn về mặt thống kê". Hiểu một cách đơn giản, hệ thống càng nhiều đèn tín hiệu, cơ hội để chiếc xe bị vượt đuổi kịp bạn lại càng cao.
Nghiên cứu này mang lại thông điệp quan trọng về an toàn giao thông: việc phóng nhanh vượt ẩu chưa chắc đã mang lại lợi thế thực sự. Giáo sư Kit Yates từ Đại học Bath, người không tham gia vào nghiên cứu, đánh giá rất cao kết quả này và chia sẻ sự "hả hê" của bản thân khi chứng kiến những kẻ vừa phóng nhanh vượt mình lại phải dừng chờ cùng nhau ở cột đèn đỏ.
Dù Giáo sư Yates lưu ý rằng nghiên cứu còn dựa trên một số giả định đơn giản hóa, chẳng hạn như việc bỏ qua khả năng các xe tăng tốc khi đèn xanh hay giảm tốc khi đèn đỏ, ông vẫn khẳng định giá trị của công trình này. "Tôi nghĩ mô hình này chắc chắn rất hữu ích để giải thích lý do tại sao những chiếc xe đi chậm thường có thể đuổi kịp những chiếc đi nhanh hơn", Giáo sư Yates nhận định.
Kim