Những năm gần đây, thực phẩm chức năng đã trở thành một khoản chi quen thuộc trong nhiều gia đình. Chỉ cần lướt mạng xã hội vài phút, người ta có thể bắt gặp hàng loạt lời khuyên về việc bổ sung vitamin, canxi, omega 3, collagen hay các sản phẩm tăng sức đề kháng. Nhiều người tin rằng đây là cách đầu tư cho sức khỏe, phòng bệnh từ sớm. Tuy nhiên, không ít gia đình cũng rơi vào cảnh chi tiêu mất cân đối khi dành quá nhiều tiền cho các loại viên uống trong khi những nhu cầu thiết yếu khác lại bị cắt giảm. Gia đình chị Hường ở Hà Nội là một trường hợp như vậy.
Chi 60 triệu mỗi năm mua thực phẩm chức năng vì sợ thiếu chất
Hường vốn là người rất quan tâm tới sức khỏe của các thành viên trong nhà. Chị luôn lo con thiếu chất, chồng làm việc vất vả dễ đau nhức xương khớp, còn bản thân bước sang tuổi gần 40 nên cần bổ sung thêm vi chất. Chính vì thế, thực phẩm chức năng gần như trở thành mặt hàng không thể thiếu trong mỗi lần chi tiêu của gia đình.
Ban đầu chỉ là vài hộp vitamin cho con. Sau đó Hường tham gia nhiều hội nhóm chia sẻ kinh nghiệm chăm sóc sức khỏe trên mạng. Ngày nào cũng đọc được những bài viết về trẻ thiếu vi chất, người lớn thiếu canxi, người trung niên cần bổ sung omega 3 để bảo vệ tim mạch, phụ nữ cần uống sắt để tránh thiếu máu.
Càng đọc, Hường càng thấy gia đình mình thiếu đủ thứ, cái gì cũng cần thiết nên chi tiêu mua sắm không tiếc tay. Mỗi tháng, tiền thực phẩm chức năng dao động từ 5-6 triệu đồng.
Khoản tiền ấy gần như trở thành chi phí bắt buộc.
Để bù lại, Hường bắt đầu tiết kiệm ở những khoản khác. Chị hạn chế mua thịt bò vì thấy đắt. Cá hồi gần như không xuất hiện trên mâm cơm. Nhiều loại trái cây bị cắt bỏ hoàn toàn. Có những hôm cả nhà ăn những bữa cơm khá đơn giản với rau, trứng và thịt lợn.
Chồng chị nhiều lần góp ý. Anh cho rằng với 6 triệu đồng mỗi tháng thì nên đầu tư vào thực phẩm tươi sống, đa dạng bữa ăn hơn là phụ thuộc quá nhiều vào các loại viên uống.
Nhưng Hường không đồng ý.
Trong suy nghĩ của chị, thực phẩm chức năng là khoản đầu tư cho sức khỏe lâu dài. Chị luôn lo sợ ăn uống thiếu chất mà không biết. Thế là những cuộc tranh cãi bắt đầu xuất hiện ngày càng nhiều. Chỉ riêng số tiền chi cho thực phẩm chức năng đã lên tới hơn 60 triệu đồng/năm. Nếu dùng để cải thiện bữa ăn, cả nhà có thể ăn thêm nhiều thực phẩm chất lượng hơn hoặc dành một phần để tiết kiệm.
Ảnh minh họa
Khoản đầu tư tốt nhất
Câu chuyện của gia đình Hường không phải trường hợp hiếm gặp.
Nhiều gia đình hiện nay sẵn sàng chi hàng triệu đồng mỗi tháng cho thực phẩm chức năng nhưng lại tiết kiệm ở những nhu cầu cơ bản như thực phẩm tươi, vận động thể chất hoặc khám sức khỏe định kỳ. Dưới đây là một số biện pháp giữ gìn sức khỏe thể chất của các thành viên cũng như đảm bảo an toàn tài chính gia đình.
1. Ưu tiên nền tảng trước khi mua sản phẩm bổ sung
Một bữa ăn cân đối với thịt, cá, trứng, sữa, rau xanh và trái cây thường mang lại giá trị dinh dưỡng toàn diện hơn nhiều loại viên uống. Thực phẩm chức năng không thể thay thế chế độ ăn lành mạnh.
2. Chỉ mua khi có nhu cầu rõ ràng
Nên tự hỏi: Ai trong nhà đang cần bổ sung? Có chỉ định hoặc tư vấn từ bác sĩ không? Hiệu quả có được theo dõi hay đánh giá không?
Nếu câu trả lời đều mơ hồ, rất có thể đó là khoản chi nên xem xét lại.
3. Lập ngân sách riêng cho sức khỏe
Thay vì mua theo cảm tính, có thể quy định một mức cố định, ví dụ 1-2 triệu đồng mỗi tháng cho các sản phẩm hỗ trợ sức khỏe.
Phần còn lại nên ưu tiên cho thực phẩm tươi, khám sức khỏe định kỳ hoặc quỹ dự phòng.
4. Đừng để nỗi lo dẫn dắt việc chi tiêu
Nhiều khoản mua sắm xuất phát từ tâm lý sợ hãi hơn là nhu cầu thực tế: sợ con thấp, sợ thiếu chất, sợ bệnh tật.
Khi chi tiêu dựa trên nỗi lo, rất dễ rơi vào tình trạng mua nhiều hơn mức cần thiết.
5. Theo dõi hiệu quả của từng khoản chi
Nếu một sản phẩm được dùng liên tục nhiều tháng mà không có cơ sở đánh giá hiệu quả, hãy mạnh dạn cắt giảm hoặc tạm dừng để xem xét lại.
Sức khỏe là khoản đầu tư quan trọng, nhưng đầu tư hiệu quả không có nghĩa là mua thật nhiều sản phẩm bổ sung. Với đa số gia đình, nền tảng vẫn là ăn uống hợp lý, ngủ đủ giấc, vận động thường xuyên và duy trì nguồn tài chính ổn định. Khi những điều cơ bản chưa được chăm chút đầy đủ, việc dành quá nhiều tiền cho thực phẩm chức năng đôi khi lại khiến ngân sách gia đình mất cân bằng mà lợi ích nhận được không tương xứng.
Ngọc Thương