Từ người thích gì mua nấy đến lúc nhận ra tiền cứ vơi đi mà cuộc sống chẳng khá hơn
Trên mạng xã hội, một người phụ nữ chia sẻ về hành trình thay đổi thói quen chi tiêu của bản thân. Trước đây, cô từng là người rất khó cưỡng lại sức hấp dẫn của việc mua sắm. Chỉ cần nhìn thấy món đồ nào giảm giá, cô lập tức muốn đặt mua, bất kể trong nhà đã có hay chưa.
Mỗi khi có thời gian rảnh, thay vì nghỉ ngơi hoặc làm việc gì đó có ích, cô lại mở các ứng dụng mua sắm trực tuyến để xem sản phẩm mới. Ban đầu chỉ định lướt qua vài phút, nhưng cuối cùng giỏ hàng lại đầy thêm những món đồ không nằm trong kế hoạch.
Quần áo cũng là khoản chi khiến cô tốn khá nhiều tiền. Dù tủ đồ đã chật kín, mỗi lần chuyển mùa, cô vẫn cảm thấy mình thiếu một vài bộ phù hợp. Những chiếc áo kiểu dáng gần giống nhau, những chiếc váy chỉ mặc một hai lần rồi bỏ quên cứ thế xuất hiện ngày càng nhiều.
Điều đáng nói là cô không hề cảm thấy mình đang tiêu xài quá mức. Bởi mỗi lần mua sắm, số tiền bỏ ra thường không quá lớn. Một chiếc áo giảm giá, vài món đồ gia dụng, một sản phẩm chăm sóc cá nhân đang có ưu đãi... Tất cả đều có vẻ hợp lý nếu xét riêng từng khoản.
Thế nhưng, khi cộng lại vào cuối tháng, số tiền đã chi không hề nhỏ. Tài khoản tiết kiệm gần như không tăng lên, trong khi không gian sống ngày càng chật chội vì đồ đạc.
"Tôi mua rất nhiều thứ nhưng cuộc sống chẳng hề trở nên dễ dàng hơn. Ví tiền ngày càng cạn, còn trong nhà thì ngày càng nhiều đồ không dùng đến", cô chia sẻ.
Chỉ đến khi tự hỏi vì sao mình liên tục mua sắm mà vẫn cảm thấy thiếu thốn, người phụ nữ này mới bắt đầu nhìn nhận lại cách tiêu tiền.
Mua sắm để giải tỏa cảm xúc: Niềm vui chỉ vài phút, tiền mất đi là thật
Sau một thời gian quan sát bản thân, cô nhận ra rất nhiều quyết định mua sắm trước đây không xuất phát từ nhu cầu thực tế mà đến từ cảm xúc nhất thời.
Có những đêm cảm thấy mệt mỏi, áp lực vì công việc, cô lại đặt hàng trực tuyến như một cách tự thưởng. Có những ngày tâm trạng không tốt, việc mua một chiếc váy hay món đồ trang trí mới khiến cô cảm thấy vui vẻ hơn. Thậm chí, đôi khi chỉ vì thấy cuộc sống quá nhàm chán, cô cũng tìm đến mua sắm để tạo cảm giác mới mẻ.
Nhưng niềm vui ấy thường không kéo dài. Cảm giác háo hức khi đặt hàng, chờ giao hàng rồi mở hộp nhanh chóng biến mất. Sau đó, những món đồ mới lại được cất vào tủ, thậm chí chưa kịp sử dụng đã bị lãng quên.
Trong khi đó, số tiền đã thanh toán không thể tự quay trở lại tài khoản.
Người phụ nữ nhận ra một vấn đề: Mình đang dùng tiền để giải quyết những cảm xúc mà tiền bạc thực chất không thể xử lý. Căng thẳng công việc không biến mất nhờ một chiếc túi mới. Cảm giác cô đơn cũng không được giải quyết chỉ bằng vài đơn hàng. Việc liên tục mua sắm chỉ khiến cô có thêm niềm vui ngắn hạn, đồng thời tạo ra áp lực tài chính dài hạn.
Đây cũng là lý do nhiều người dù thu nhập không thấp vẫn khó tích lũy. Họ không nhất thiết chi những khoản tiền lớn trong một lần, nhưng lại liên tục để tiền rời khỏi ví thông qua những quyết định nhỏ, thiếu cân nhắc.
Quy tắc chờ 3 ngày trước khi mua: Một thay đổi nhỏ nhưng giúp giữ lại nhiều tiền
Sau khi nhận ra vấn đề, người phụ nữ quyết định thay đổi cách mua sắm. Cô không lựa chọn phương pháp cực đoan như ngừng mua sắm hoàn toàn hay tự ép bản thân sống kham khổ. Thay vào đó, cô đặt ra một nguyên tắc đơn giản: Bất cứ món đồ nào không thực sự cấp thiết đều phải chờ ít nhất 3 ngày trước khi thanh toán.
Khi nhìn thấy một sản phẩm yêu thích, cô vẫn có thể thêm vào giỏ hàng, nhưng sẽ không lập tức trả tiền. Sau 3 ngày, cô quay lại xem mình có còn muốn mua món đồ ấy hay không.
Kết quả khiến cô bất ngờ. Rất nhiều sản phẩm từng khiến cô hào hứng chỉ vài ngày trước đã không còn hấp dẫn. Có món cô nhận ra mình đã sở hữu thứ tương tự, có món chỉ đẹp trên hình ảnh quảng cáo, cũng có những món hoàn toàn không phù hợp với nhu cầu sinh hoạt.
Ngoài quy tắc 3 ngày, cô còn áp dụng thêm hai thay đổi quan trọng. Thứ nhất, không tích trữ đồ dùng chỉ vì đang giảm giá, trừ khi đó là sản phẩm thiết yếu sắp hết và chắc chắn sẽ được sử dụng. Thứ hai, lập danh sách những món đồ muốn mua nhưng chưa thực sự cần, sau đó kiểm tra lại vào cuối tháng.
Cách làm này giúp cô phân biệt rõ giữa nhu cầu và mong muốn. Chẳng hạn, một đôi giày cũ đã hỏng và cần thay thế là nhu cầu thực tế. Nhưng mua thêm đôi giày thứ sáu chỉ vì đang được giảm 40% lại là chuyện khác.
Đặc biệt, cô dần hiểu rằng một món đồ giảm giá không đồng nghĩa với việc mình đang tiết kiệm. Nếu sản phẩm có giá gốc 1 triệu đồng, giảm còn 600.000 đồng nhưng bản thân không cần sử dụng, việc mua nó không giúp tiết kiệm 400.000 đồng mà thực chất khiến mình tiêu thêm 600.000 đồng.
Từ khi thay đổi suy nghĩ này, cô không còn quá hào hứng với những chương trình khuyến mãi như trước. Những thông báo giảm giá, ưu đãi giới hạn thời gian hay lời quảng cáo "chỉ còn vài sản phẩm" cũng ít tác động đến quyết định mua sắm của cô hơn.
Khi không còn mua sắm theo cảm xúc, cuộc sống bắt đầu thay đổi
Điều khiến người phụ nữ hài lòng nhất không chỉ là số tiền giữ lại được, mà còn là cảm giác chủ động với cuộc sống.
Trước đây, mỗi ngày cô thường dành khá nhiều thời gian để lướt ứng dụng mua sắm, kiểm tra đơn hàng, chờ giao hàng rồi sắp xếp những món đồ vừa mua. Bây giờ, khoảng thời gian đó được sử dụng cho những hoạt động đơn giản hơn như nấu ăn, đọc sách, đi bộ hoặc chăm sóc nhà cửa.
Thay vì liên tục nghĩ đến việc mình còn thiếu món đồ gì, cô bắt đầu quan tâm đến những câu hỏi thực tế hơn: Tháng này đã tiết kiệm được bao nhiêu? Những khoản chi nào có thể cắt giảm? Trong tài khoản đã có đủ tiền dự phòng cho tình huống bất ngờ hay chưa?
Cô cũng không còn xem mua sắm là phần thưởng mặc định mỗi khi gặp chuyện không vui. Nếu cảm thấy mệt mỏi, cô ưu tiên nghỉ ngơi. Nếu muốn thay đổi không khí, cô có thể ra ngoài đi dạo hoặc làm một việc mình yêu thích mà không nhất thiết phải tiêu tiền.
Nhờ vậy, việc quản lý chi tiêu trở nên nhẹ nhàng hơn. Cô không phải liên tục tự trách mình vì những đơn hàng thiếu cân nhắc, cũng không còn cảm giác tiếc nuối khi nhìn những món đồ mua về nhưng ít sử dụng.
Quan trọng hơn, cô nhận ra tiết kiệm không nhất thiết phải bắt đầu bằng những quyết định lớn. Đôi khi, chỉ cần bớt một vài lần mua sắm tùy hứng mỗi tuần, số tiền tích lũy sau nhiều tháng đã có thể tạo ra sự khác biệt.
Chẳng hạn, nếu một người giảm được 500.000 đồng chi tiêu không cần thiết mỗi tuần, sau một tháng có thể giữ lại khoảng 2 triệu đồng và sau một năm là khoảng 26 triệu đồng. Đây là khoản tiền đủ để xây dựng một phần quỹ dự phòng, gửi tiết kiệm hoặc phục vụ những mục tiêu tài chính quan trọng hơn.
Tất nhiên, quy tắc chờ 3 ngày không có nghĩa là tất cả các khoản mua sắm đều phải trì hoãn. Những nhu cầu thiết yếu, khoản chi khẩn cấp hay sản phẩm đã được lên kế hoạch từ trước vẫn cần được xử lý phù hợp. Điều quan trọng nhất là tạo ra khoảng thời gian đủ để suy nghĩ trước những quyết định chi tiêu mang tính cảm xúc.
Sau hành trình thay đổi bản thân, người phụ nữ đúc kết rằng trưởng thành trong tài chính không phải là có khả năng mua mọi thứ mình muốn, mà là biết khi nào nên mua và khi nào có thể bỏ qua.
Một người thực sự làm chủ tiền bạc không phải là người không bao giờ tiêu tiền, mà là người có thể nhìn thấy món đồ mình thích, đủ khả năng thanh toán nhưng vẫn bình thản nói: "Để vài ngày nữa rồi quyết định".
Bởi đôi khi, thứ giúp chúng ta sống thoải mái hơn không phải là mua thêm được bao nhiêu món đồ, mà là giữ lại được bao nhiêu tiền cho những điều thực sự quan trọng.
Thảo Nguyễn