Tỷ lệ ly hôn từ lâu được xem là thước đo phản ánh mức độ ổn định và hạnh phúc của hôn nhân tại một quốc gia hay khu vực.
Thế nhưng khi số liệu ly hôn của từng nước được công bố, nhiều người mới giật mình nhận ra: sự chênh lệch lại lớn đến vậy.
Mỹ: Hôn nhân không còn là sự bốc đồng
Ảnh minh họa
Trước đây, nhiều người vẫn cho rằng tỷ lệ ly hôn ở Mỹ luôn trong xu hướng tăng cao. Tuy nhiên, khi nhìn vào số liệu những năm gần đây, kết quả lại khiến nhiều người ngạc nhiên.
Theo dữ liệu năm 2022, tỷ lệ ly hôn thô của Mỹ chỉ ở mức 2,4‰ giảm đáng kể so với trước kia.
Vì sao lại có sự thay đổi này?
Các chuyên gia cho rằng, nguyên nhân lớn nhất nằm ở sự thay đổi trong quan niệm hôn nhân của giới trẻ Mỹ. Phụ nữ và nam giới hiện nay không còn dễ dàng "nóng vội" bước vào hôn nhân chỉ vì cảm xúc nhất thời, để rồi khi nhận ra không phù hợp lại phải kết thúc bằng ly hôn.
Thay vào đó, nhiều người lựa chọn sống chung trước hôn nhân coi như một "giai đoạn thử". Sau một thời gian hòa hợp, nếu cả hai vẫn hài lòng và còn mong muốn gắn bó lâu dài, họ mới quyết định kết hôn. Điều này giúp giảm đáng kể "tỷ lệ sai sót" trong hôn nhân.
Bên cạnh đó, ly hôn ở Mỹ cũng không hề đơn giản như nhiều người nghĩ. Thủ tục pháp lý khá phức tạp, đặc biệt khi hai bên có tài sản chung hoặc con cái. Không ít cặp đôi phải đối mặt với các vụ kiện kéo dài và chi phí pháp lý đắt đỏ.
Với nhiều gia đình, họ không đủ thời gian và tiền bạc để theo đuổi những tranh chấp đó, nên thay vì ly hôn, họ chọn cách "sống tiếp cho qua ngày".
Ngoài ra, trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế chậm lại, việc hai người chung sống cũng giúp giảm áp lực chi phí sinh hoạt. Vì vậy, nhiều người cảm thấy duy trì hôn nhân vẫn có lợi hơn là chấm dứt.
Đáng chú ý, một bộ phận giới trẻ Mỹ thậm chí bỏ qua luôn cả "giai đoạn thử hôn nhân" – vì họ đơn giản không có ý định kết hôn. Họ chỉ sống chung, và nếu chia tay thì đó chỉ là "kết thúc mối quan hệ", không được tính vào tỷ lệ ly hôn.
Với nhiều người Mỹ hiện nay, hôn nhân không còn là điều bắt buộc, mà trở thành một "thành tựu cá nhân" sau khi đã suy nghĩ kỹ lưỡng.
Nhật Bản: Ly hôn muộn, con số 23,5% gây sốc
Nếu như Mỹ ghi nhận xu hướng giảm, thì Nhật Bản lại xuất hiện một hiện tượng đáng chú ý.
Xét tổng thể những năm gần đây, tỷ lệ ly hôn thô của Nhật Bản khoảng 1,5‰ không quá cao. Tuy nhiên, nếu tính riêng những cặp vợ chồng đã kết hôn trên 20 năm, tỷ lệ ly hôn có thể lên tới 23,5%, một con số gây sốc.
Theo lẽ thường, sống cùng một người trong thời gian dài, tình yêu có thể chuyển hóa thành tình thân, và nhiều người sẽ lựa chọn nương tựa nhau lúc tuổi già. Thế nhưng tại Nhật Bản, tỷ lệ ly hôn ở nhóm trung niên và cao tuổi lại rất cao.
Nguyên nhân sâu xa được cho là liên quan đến đặc điểm xã hội, văn hóa và mô hình gia đình truyền thống của Nhật.
Trong hôn nhân Nhật Bản, tình trạng ngoại tình của một bên đặc biệt là người chồng không hiếm gặp và dường như đã trở nên "quen thuộc". Ở nhiều quốc gia khác, điều này có thể dẫn đến ly hôn ngay lập tức, nhưng tại Nhật, câu chuyện thường phức tạp hơn.
Phần lớn sau khi kết hôn, người chồng ra ngoài kiếm tiền, còn người vợ trở thành nội trợ toàn thời gian. Sự phụ thuộc kinh tế khiến nhiều phụ nữ chọn cách nhẫn nhịn thay vì ly hôn.
Tuy nhiên, mâu thuẫn không vì thế mà biến mất. Nó âm ỉ tích tụ theo năm tháng. Đến khi nghỉ hưu, thời gian hai vợ chồng ở bên nhau tăng lên, những bất đồng bấy lâu bị phóng đại, dẫn đến tình trạng "nhìn nhau cũng thấy chán ghét".
Khi con cái đã trưởng thành và độc lập, gánh nặng kinh tế giảm bớt, người chồng cũng không còn thu nhập cao như trước, thậm chí người vợ có thể được chia phần lương hưu hậu đãi sau ly hôn, nhiều phụ nữ bắt đầu xem lại cuộc hôn nhân của mình.
Với họ, hôn nhân lúc này có thể trở thành "xiềng xích" cản trở việc tìm kiếm hạnh phúc tuổi xế chiều. Và vì thế, không ít người chọn ly hôn sau hơn 20 năm chung sống, góp phần đẩy tỷ lệ ly hôn ở nhóm này tăng cao.
Ảnh minh họa
Trung Quốc: Con số không "khủng khiếp" như lời đồn
Ở Trung Quốc, nhiều người có ấn tượng rằng tỷ lệ ly hôn đang ở mức rất cao. Bởi xung quanh không thiếu những câu chuyện đổ vỡ, và ngày càng nhiều người trẻ không vội vàng kết hôn.
Năm 2024, Trung Quốc có 6,106 triệu cặp đăng ký kết hôn và 3,513 triệu cặp ly hôn. Nếu tính theo "tỷ lệ ly hôn so với kết hôn" thì con số lên tới 57,5%, khiến nhiều người lầm tưởng rằng "cứ hai cặp cưới thì một cặp ly hôn".
Tuy nhiên, theo số liệu chính thức năm 2024, tỷ lệ ly hôn thô của Trung Quốc chỉ khoảng 2,5‰. Tức là trong 1.000 người, có 2,5 người hoàn tất thủ tục ly hôn.
Mặc dù so với quốc tế thuộc nhóm tương đối cao, nhưng rõ ràng không đến mức "đáng báo động" như lời đồn.
Một trong những nguyên nhân khiến tỷ lệ ly hôn duy trì ở mức cao là do tư duy xã hội ngày càng cởi mở. Nhiều người không còn chấp nhận bị ràng buộc cả đời trong một cuộc hôn nhân không hạnh phúc chỉ vì sợ điều tiếng.
Bên cạnh đó, trình độ học vấn và tỷ lệ việc làm cao hơn giúp nhiều người có đủ năng lực kinh tế để tự chủ, không còn phải "chấp nhận cho xong chuyện". Họ tìm kiếm sự đồng điệu cảm xúc và tinh thần, và không muốn miễn cưỡng.
Vì vậy, "hợp thì sống tiếp, không hợp thì chia tay" trở thành lựa chọn của không ít người.
Hôn nhân có thể có hàng trăm lý do để bắt đầu, và ly hôn cũng có hàng trăm lý do để kết thúc.
Dù vậy, điều mà ai cũng mong vẫn là tìm được người phù hợp, cùng nhau đi hết quãng đời còn lại.
Vỹ Đình