Nhiều người có thói quen uống một cốc nước ấm ngay sau khi thức dậy. Thói quen này đã phổ biến từ lâu, với quan niệm rằng uống nước buổi sáng có thể giúp cơ thể “khởi động”, hỗ trợ hệ tiêu hóa và giúp tinh thần tỉnh táo hơn trong ngày.
Tuy nhiên, những năm gần đây, nhiều người bắt đầu đặt câu hỏi: Uống nước ấm sau khi thức dậy có thực sự phù hợp với tất cả mọi người? Nhiệt độ nước, cách uống và thời điểm uống có cần lưu ý?
Thực tế, bản thân việc uống nước sau khi thức dậy không có gì sai. Điều đáng quan tâm hơn là cách uống. Nếu thực hiện không phù hợp, một cốc nước vốn đơn giản cũng có thể khiến cơ thể khó chịu.
Các bác sĩ cho biết sau một đêm ngủ, cơ thể vẫn mất một lượng nước nhất định thông qua hô hấp, mồ hôi và nước tiểu. Tuy nhiên, đây cũng là thời điểm cơ thể đang chuyển dần từ trạng thái nghỉ ngơi sang hoạt động. Hệ tiêu hóa, tuần hoàn máu và quá trình chuyển hóa đều đang từng bước trở lại trạng thái bình thường.
Vì vậy, khi uống nước buổi sáng, không nên chỉ quan tâm đến việc “đã uống hay chưa”, mà còn cần chú ý “uống như thế nào”.
1. Không nên uống nước quá lạnh hoặc quá nóng
Nhiều người thích uống nước lạnh ngay sau khi thức dậy, đặc biệt vào mùa hè. Một cốc nước lạnh có thể tạo cảm giác sảng khoái, nhưng với những người có hệ tiêu hóa nhạy cảm, uống nhiều nước lạnh khi bụng đói có thể gây khó chịu ở đường tiêu hóa.
Trong lúc ngủ, hoạt động của hệ tiêu hóa giảm xuống. Sau khi thức dậy, hệ tiêu hóa cũng cần một khoảng thời gian để trở lại trạng thái hoạt động bình thường. Một lượng lớn chất lỏng ở nhiệt độ thấp đi vào dạ dày đột ngột có thể khiến một số người bị đầy bụng, khó chịu ở bụng hoặc ảnh hưởng đến việc ăn sáng sau đó.
Điều này không có nghĩa tất cả mọi người đều phải tránh nước lạnh. Người khỏe mạnh, có chức năng tiêu hóa bình thường thỉnh thoảng uống nước lạnh thường không gây ảnh hưởng đáng kể. Tuy nhiên, người lớn tuổi, người có bệnh dạ dày hoặc dễ bị tiêu chảy nên ưu tiên nước ở nhiệt độ gần với nhiệt độ phòng.
Ngược lại, nước quá nóng cũng không được khuyến khích. Một số người cho rằng nước càng nóng càng tốt cho dạ dày và thường uống nước ở nhiệt độ rất cao. Tuy nhiên, thường xuyên sử dụng đồ uống quá nóng có thể gây kích ứng niêm mạc miệng và thực quản.
Thường xuyên sử dụng đồ uống quá nóng có thể gây kích ứng niêm mạc miệng và thực quản.
Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) từng cảnh báo rằng thường xuyên uống đồ uống rất nóng trên 65°C có thể làm tăng nguy cơ tổn thương thực quản. Vì vậy, nước uống buổi sáng không cần quá nóng, chỉ cần ở mức ấm và dễ uống.
2. Không cần tùy tiện cho mật ong, muối hay chanh vào nước
Một số người thích thêm mật ong, muối, chanh hoặc các nguyên liệu khác vào nước buổi sáng vì cho rằng cách này giúp bổ sung dinh dưỡng hoặc hỗ trợ nhuận tràng.
Tuy nhiên, với phần lớn người khỏe mạnh, nước lọc thông thường đã có thể đáp ứng nhu cầu bổ sung nước sau khi thức dậy.
Đặc biệt, người bị tăng huyết áp không nên duy trì thói quen uống nước muối loãng vào buổi sáng, bởi việc bổ sung thêm muối có thể gây khó khăn cho việc kiểm soát huyết áp.
Người mắc bệnh tiểu đường cũng không nên tùy tiện thêm mật ong hoặc các loại đồ uống có đường vào nước buổi sáng để tránh làm đường huyết biến động.
3. Không nên uống một lúc quá nhiều nước
Nhiều người thức dậy thấy khát nên nhanh chóng uống hết một cốc nước lớn, cho rằng càng uống nhiều thì càng bù nước hiệu quả.
Tuy nhiên, cơ thể cần thời gian để hấp thu nước. Uống một lượng lớn nước trong thời gian ngắn có thể làm tăng áp lực trong dạ dày, khiến một số người cảm thấy đầy bụng hoặc buồn nôn.
Đặc biệt, những người mắc bệnh trào ngược dạ dày - thực quản có thể cảm thấy khó chịu rõ rệt hơn nếu uống quá nhanh và quá nhiều nước.
Uống một lượng lớn nước trong thời gian ngắn có thể làm tăng áp lực trong dạ dày.
Do đó, thay vì uống một hơi hết cả cốc, có thể uống từ từ từng ngụm, tùy theo mức độ khát và nhu cầu của cơ thể.
4. Nên uống nước trước hay sau khi đánh răng?
Đây cũng là vấn đề khiến nhiều người tranh luận. Một số người cho rằng phải uống nước ngay sau khi thức dậy vì cơ thể đã thiếu nước sau một đêm. Người khác lại cho rằng nên đánh răng trước rồi mới uống nước.
Xét về vệ sinh răng miệng, đánh răng rồi uống nước có thể phù hợp với phần lớn mọi người. Trong khi ngủ, vi khuẩn trong khoang miệng vẫn tiếp tục phát triển. Sau một đêm, môi trường trong miệng có những thay đổi nhất định.
Nếu vừa thức dậy đã uống một lượng lớn nước, một số chất trong khoang miệng có thể theo nước đi xuống đường tiêu hóa. Dù axit dạ dày có khả năng tiêu diệt nhiều loại vi sinh vật, duy trì vệ sinh răng miệng tốt vẫn rất quan trọng.
Vì vậy, có thể vệ sinh răng miệng đơn giản sau khi thức dậy rồi uống nước. Tuy nhiên, nếu thức giấc với cảm giác khô miệng hoặc rất khát, bạn hoàn toàn có thể uống vài ngụm nước trước, không cần quá cứng nhắc về thứ tự.
5. Uống bao nhiêu nước sau khi thức dậy là đủ?
Không nên áp dụng một con số cố định cho tất cả mọi người. Lượng nước cần thiết phụ thuộc vào cân nặng, mức độ vận động, thời tiết và tình trạng sức khỏe.
Có người cảm thấy thoải mái với khoảng 200 ml, trong khi người khác cần khoảng 300 ml. Điều quan trọng là lắng nghe nhu cầu của cơ thể thay vì cố ép mình phải uống một lượng nước nhất định.
Một số dấu hiệu như nước tiểu có màu sẫm rõ rệt, khô miệng hoặc thường xuyên mệt mỏi có thể gợi ý cơ thể chưa được cung cấp đủ nước. Ngược lại, nếu đi tiểu quá thường xuyên hoặc phải thức dậy nhiều lần trong đêm để đi tiểu, cũng nên xem lại thời điểm và tổng lượng nước uống trong ngày.
6. Một số người cần đặc biệt thận trọng
Người lớn tuổi có thể giảm cảm giác khát theo tuổi, vì vậy dễ quên uống nước. Tuy nhiên, việc uống một lượng lớn nước cùng lúc cũng có thể khiến cơ thể khó chịu. Nhóm này nên ưu tiên uống từng lượng nhỏ, chia thành nhiều lần trong ngày.
Người mắc bệnh tiểu đường, người đang sử dụng thuốc lợi tiểu hoặc những người cần kiểm soát lượng nước và muối đưa vào cơ thể cũng nên điều chỉnh thói quen uống nước dựa trên tình trạng sức khỏe và hướng dẫn của bác sĩ.
Không uống nước quá lạnh hoặc quá nóng, không tùy tiện thêm các nguyên liệu khác; uống chậm thay vì uống ừng ực; chú ý vệ sinh răng miệng; điều chỉnh lượng nước theo nhu cầu cơ thể và tham khảo ý kiến chuyên môn nếu thuộc nhóm đặc biệt. Những điều này giúp việc uống nước sau khi thức dậy trở thành một thói quen có lợi thay vì biến một việc đơn giản thành gánh nặng cho cơ thể.
Duy trì thói quen uống nước hợp lý, kết hợp với ngủ đủ giấc, ăn uống cân bằng và vận động thường xuyên mới là nền tảng đáng tin cậy để bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Trà My (Theo Aboluowang)