Có những người từ lương 15 triệu lên 20 triệu, rồi 30 triệu nhưng cuối tháng tài khoản vẫn gần như về 0. Không phải họ không kiếm đủ tiền, mà vì cứ mỗi lần thu nhập tăng, mức sống cũng âm thầm tăng theo.
Lương tăng, mức sống cũng tăng theo
Ngày trước lương 15 triệu, bạn thuê một căn phòng 4 triệu, đi xe máy, ăn cơm bình dân và cuối tuần thỉnh thoảng mới đi cà phê. Mỗi tháng cố gắng vẫn để dành được vài triệu.
Đến khi lương lên 20 triệu, bạn chuyển sang căn hộ 6-7 triệu vì nghĩ “giờ mình có thể sống thoải mái hơn”. Đi làm bắt đầu gọi xe nhiều hơn, ăn ngoài thường xuyên hơn, cuối tuần đi nhà hàng thay vì quán quen. Những khoản chi riêng lẻ đều có vẻ hợp lý, nhưng cộng lại thì phần tiền tăng thêm gần như biến mất.
Lương 30 triệu cũng vậy. Có thêm tiền, bạn đổi điện thoại, nâng cấp xe, đăng ký thêm vài dịch vụ, đi du lịch nhiều hơn. Cuối tháng nhìn lại, mức sống đã khác trước nhưng số tiền còn lại chẳng tăng bao nhiêu.
Đây là điều thường được gọi là lạm phát lối sống (lifestyle inflation): khi thu nhập tăng, con người có xu hướng nâng mức chi tiêu theo, thay vì giữ nguyên một phần đáng kể của khoản thu nhập tăng thêm để tích lũy.
Ảnh minh hoạ Pinterest
Không ai tự nhiên quyết định một ngày nào đó sẽ tiêu thêm 5 triệu mỗi tháng. Mức chi thường tăng từng chút một.
Một cốc cà phê từ 50.000 lên 80.000 đồng. Vài bữa ăn ngoài thành gần như ngày nào cũng đặt đồ ăn. Tiền thuê nhà tăng thêm 2-3 triệu vì muốn ở chỗ đẹp hơn. Đi làm gọi xe cho tiện thay vì đi xe máy. Thêm một gói xem phim, một ứng dụng tập luyện, vài đơn mua sắm online.
Không khoản nào đủ lớn để khiến bạn thấy mình đang tiêu hoang. Nhưng nếu cùng lúc có 5-7 khoản như vậy, phần tiền tăng thêm từ lương rất nhanh biến mất.
Đó cũng là lý do có người lương 15 triệu vẫn để dành được 3 triệu, nhưng khi lương lên 25 triệu thì cuối tháng cũng chỉ còn 3 triệu. Thu nhập tăng 10 triệu, nhưng gần như toàn bộ số tiền đó đã được đổi thành một căn nhà tốt hơn, những bữa ăn ngon hơn, nhiều chuyến đi hơn và một cuộc sống tiện hơn.
Vấn đề không phải những thứ đó không đáng tiền. Vấn đề là mình thường nâng mức sống trước khi kịp nghĩ xem phần tiền tăng thêm nên được giữ lại bao nhiêu.
Lương tăng, đừng tiêu hết phần tiền tăng thêm
Một phép tính rất đơn giản có thể cho thấy điều này.
Nếu lương 15 triệu và mỗi tháng bạn tiêu 12 triệu, bạn còn 3 triệu. Khi lương tăng lên 20 triệu, nếu vẫn giữ mức chi 12 triệu thì khoản tiền dư đã thành 8 triệu.
Tất nhiên, thực tế không ai giữ nguyên mọi khoản chi khi thu nhập tăng. Bạn có thể muốn thuê một căn nhà tốt hơn, ăn uống thoải mái hơn hay dành nhiều tiền hơn cho sở thích. Điều quan trọng là đừng để toàn bộ 5 triệu tăng thêm biến mất mà không biết nó đã đi đâu.
Có thể dùng một phần để nâng chất lượng sống, nhưng một phần khác nên được giữ lại cho những mục tiêu dài hơn: quỹ dự phòng, trả nợ, mua nhà, đầu tư hay đơn giản là có thêm tiền trong tài khoản.
Một cách khá dễ làm là mỗi khi tăng lương, để riêng phần tiền tăng thêm trước khi bắt đầu tiêu. Chẳng hạn lương tăng 5 triệu, bạn quyết định ngay 2-3 triệu trong số đó sẽ đi vào khoản tích lũy, phần còn lại mới dùng để nâng mức sống.
Ảnh minh hoạ Pinterest
Làm được điều này, bạn vẫn cảm nhận được việc mình kiếm được nhiều tiền hơn, nhưng tài chính cũng thực sự tiến lên. Bởi cuối cùng, lương cao hơn không có nghĩa là bạn giàu hơn nếu số tiền mình giữ lại vẫn không thay đổi.
Nếu lương 15 triệu, bạn tiêu hết 15 triệu. Lương 20 triệu, bạn lại tìm cách tiêu hết 20 triệu. Đến khi lương 30 triệu, rất có thể bạn vẫn sẽ thấy thiếu nếu mức sống đã được nâng lên cùng tốc độ.
Tăng lương đáng lẽ phải khiến khoản tiền còn lại tăng lên, chứ không chỉ khiến danh sách những thứ mình có thể mua dài thêm.
Hà Nguyên