Vì thế, trong những buổi họp lớp, không phải ai cũng thoải mái khi kể về công việc hiện tại, nhất là khi bản thân chưa đạt được những gì từng kỳ vọng hoặc ngại bị đặt lên bàn cân với bạn bè.
1. Ngại bị so sánh sau nhiều năm đi làm
Ngày còn đi học, mọi người thường biết nhau qua điểm số, thành tích hoặc những dự định sau khi tốt nghiệp. Nhiều năm sau gặp lại, câu chuyện dễ chuyển sang công việc hiện tại, chức vụ, thu nhập và những gì mỗi người đã đạt được.
Trong một nhóm bạn cũ, có người đã trở thành quản lý, người mở công ty riêng, người có công việc đúng chuyên ngành và thu nhập ổn định. Nhưng cũng có người vẫn đang làm nhân viên, chuyển việc nhiều lần hoặc rẽ sang một lĩnh vực hoàn toàn khác.
Sự khác biệt ấy không nhất thiết khiến mọi người đánh giá nhau, nhưng vẫn có thể tạo ra cảm giác so sánh. Một người từng học giỏi, có nhiều kỳ vọng khi ra trường có thể ngại kể rằng mình đang làm công việc không liên quan đến ngành học. Người từng đặt mục tiêu thăng tiến nhanh cũng có thể không biết nói gì khi hiện tại vẫn chưa đạt được vị trí mong muốn.
Trong những tình huống như vậy, điều khiến họ ngại không hẳn là bản thân công việc, mà là cảm giác phải đặt hành trình của mình cạnh hành trình của bạn bè. Đôi khi, họ chỉ muốn buổi gặp mặt diễn ra thoải mái, thay vì phải kể lại mình đã đi đến đâu sau từng ấy năm.
2. Đổi nghề, làm trái ngành không dễ kể trong vài câu
Không phải ai cũng đi theo một con đường nghề nghiệp từ lúc tốt nghiệp đến khi trưởng thành. Có người học một ngành nhưng đi làm mới nhận ra không phù hợp. Có người chuyển việc vì thu nhập, môi trường hoặc cơ hội phát triển. Cũng có người từng có công việc ổn định nhưng nghỉ việc để chăm sóc gia đình, học thêm hoặc bắt đầu lại ở một lĩnh vực mới.
Những thay đổi này thường có cả lý do thực tế lẫn những cân nhắc cá nhân phía sau. Tuy nhiên, khi gặp lại bạn cũ, tất cả có thể được gói gọn trong một câu hỏi về công việc hiện tại.
Nếu trả lời rằng đã nghỉ công việc cũ, đang tìm việc hoặc chuyển sang lĩnh vực ít người biết đến, họ có thể phải giải thích thêm vì sao lại chọn như vậy. Có người không ngại kể, nhưng cũng có người chưa muốn nhắc lại giai đoạn nhiều biến động của mình, nhất là khi mọi chuyện vẫn chưa thực sự ổn định.
Ảnh minh hoạ
Một số người khác đã tìm được công việc phù hợp hơn sau khi đổi nghề, nhưng vẫn lo bạn bè nhìn nhận lựa chọn ấy như một bước lùi. Chẳng hạn, từ vị trí quản lý chuyển sang làm chuyên môn, từ công ty lớn sang doanh nghiệp nhỏ, hoặc từ công việc văn phòng sang tự kinh doanh. Nhìn từ bên ngoài, những thay đổi này có thể khiến người khác đặt câu hỏi, trong khi người trong cuộc hiểu rõ hơn lý do mình đưa ra quyết định.
Vì vậy, có người chọn kể ngắn gọn về công việc hiện tại, không phải vì họ xấu hổ với lựa chọn của mình, mà vì không muốn biến một cuộc hỏi thăm thành buổi giải thích về cả chặng đường sự nghiệp.
3. Sợ bị hỏi tiếp những câu chưa biết trả lời thế nào
Một câu hỏi về công việc đôi khi không dừng lại ở việc đang làm ở đâu. Sau đó có thể là những câu như thu nhập có tốt không, bao giờ lên chức, sao chưa chuyển sang công ty lớn hơn, công việc này có ổn định không hoặc dự định vài năm tới thế nào.
Với người đang hài lòng với công việc, những câu hỏi ấy có thể chỉ là chuyện trò thông thường. Nhưng với người đang phân vân về hướng đi, chưa hài lòng với mức lương hoặc vừa trải qua giai đoạn thất nghiệp, chúng có thể chạm đúng những điều bản thân đang lo nghĩ.
Đặc biệt, khi lâu ngày mới gặp, bạn bè thường không biết những gì đã xảy ra trong cuộc sống của nhau. Một người có thể vừa nghỉ việc sau thời gian dài kiệt sức, đang thử sức với công việc tự do hoặc chấp nhận mức lương thấp hơn để học một kỹ năng mới. Nếu chỉ nhìn vào chức danh hay nơi làm việc hiện tại, người khác khó hiểu được toàn bộ câu chuyện.
Không phải ai cũng muốn kể những chuyện ấy trước cả nhóm, nhất là khi chưa đủ thân thiết để chia sẻ những khó khăn riêng. Thế nên, một câu trả lời chung chung như công việc vẫn ổn đôi khi là cách đơn giản nhất để khép lại chủ đề.
4. Công việc không còn là điều họ muốn dùng để giới thiệu bản thân
Sau nhiều năm đi làm, cách mỗi người nhìn nhận công việc cũng có thể thay đổi. Có người từng rất coi trọng chức danh và mức lương, nhưng sau vài lần chuyển việc lại ưu tiên môi trường dễ chịu hơn. Có người không còn muốn theo đuổi vị trí quản lý, mà thích làm chuyên môn và có thời gian cho gia đình. Cũng có người đang thử một hướng đi mới, dù chưa thể gọi đó là thành công.
Những lựa chọn như vậy không phải lúc nào cũng dễ giải thích trong một cuộc gặp đông người. Khi mọi người quen hỏi nhau làm ở đâu, giữ chức vụ gì, một người không có chức danh nổi bật có thể thấy câu chuyện của mình khó thu hút sự chú ý. Trong khi đó, điều họ thực sự hài lòng về cuộc sống hiện tại có thể nằm ở những khía cạnh khác, chẳng hạn có thời gian chăm sóc con cái, được làm công việc mình thích hoặc không còn phải chịu áp lực như trước.
Cũng có người đơn giản không muốn công việc trở thành chủ đề chính của buổi họp lớp. Sau nhiều năm, họ muốn hỏi thăm bạn bè, kể chuyện gia đình, nhắc lại những kỷ niệm cũ hơn là cập nhật chức vụ và thành tích nghề nghiệp.
Bởi vậy, việc một người không hào hứng kể về công việc hiện tại chưa chắc có nghĩa họ đang gặp khó khăn hay không hài lòng với bản thân. Có thể công việc của họ đang thay đổi, có thể họ chưa muốn chia sẻ, hoặc đơn giản là họ không nghĩ đây là điều cần nói quá nhiều.
Sau nhiều năm, mỗi người đều có một hành trình nghề nghiệp riêng. Có người đi đúng kế hoạch ban đầu, có người rẽ hướng vài lần, có người vẫn đang tìm kiếm công việc phù hợp. Khi gặp lại bạn cũ, không phải ai cũng muốn tóm tắt cả hành trình ấy trong vài câu hỏi đáp. Đôi khi, họ chỉ muốn kể vừa đủ về cuộc sống hiện tại rồi chuyển sang những câu chuyện khác.
Hà Nguyên