Trong Doraemon, Nobita thường xuyên tìm đến Doraemon mỗi khi gặp rắc rối, từ chuyện bị Jaian bắt nạt, Suneo chế giễu đến những lần làm bài kiểm tra không tốt. Dù sống cùng bố mẹ trong một gia đình bình thường, cậu bé không có anh chị em để chia sẻ những chuyện ở trường. Trong khi đó, Jaian có em gái Jaiko, còn gia đình Suneo cũng có một người em trai.
Vì sao các nhân vật có hoàn cảnh khác nhau như vậy và việc Nobita là con một có liên quan gì đến vai trò của Doraemon?
Nobita, cậu bé trong gia đình công chức bình thường
Nobita sống cùng bố mẹ trong một gia đình có điều kiện kinh tế tương đối bình thường. Bố cậu là nhân viên công ty, còn mẹ cậu ở nhà nội trợ và quán xuyến việc nhà. Gia đình cậu không quá giàu có như nhà Suneo nhưng cũng không phải chật vật đến mức thiếu thốn những nhu cầu cơ bản.
Điểm đáng chú ý là Nobita không có anh chị em sống cùng nhà. Những chuyện vui buồn của cậu chủ yếu xoay quanh bố mẹ, nhóm bạn ở trường và đặc biệt là Doraemon - chú mèo máy đến từ tương lai.
Nhiều người cho rằng việc Nobita không có anh chị phù hợp với điều kiện kinh tế của gia đình. Bên cạnh đó, nếu Nobita có anh chị em, câu chuyện có thể phải dành nhiều thời lượng hơn cho các mối quan hệ giữa anh chị em, trong khi trọng tâm của tác phẩm vốn nằm ở Nobita và Doraemon.
Suneo và Jaian đều có anh chị em, nhưng hoàn cảnh khác nhau
Suneo xuất thân từ gia đình giàu có, thường xuyên khoe những món đồ chơi mới, các chuyến du lịch và những trải nghiệm mà Nobita khó có được. Trên thực tế, Suneo có một người em trai được gửi cho chú chăm sóc và sinh sống tại New York. Vì người em không sống cùng gia đình nên trong phần lớn câu chuyện, Suneo vẫn xuất hiện như đứa trẻ duy nhất trong nhà.
Jaian thì có em gái là Jaiko, người thường xuyên xuất hiện trong các câu chuyện. Gia đình Jaian kinh doanh cửa hàng tạp hóa, có điều kiện kinh tế khiêm tốn hơn nhà Suneo. Jaian thường bắt nạt Nobita, nhưng cũng có những lúc thể hiện trách nhiệm và sự quan tâm đối với em gái.
Hai gia đình này cho thấy việc có anh chị em không nhất thiết khiến các nhân vật trở nên giống nhau. Suneo được xây dựng với hình ảnh cậu ấm thích khoe khoang, còn Jaian là một cậu bé mạnh mẽ, đôi khi nóng nảy nhưng vẫn có mặt tình cảm trong gia đình.
Shizuka, cô bạn thân có cuộc sống tương đối ổn định
Shizuka cũng là con một. Cô bé sống cùng bố mẹ, có thành tích học tập tốt, tính cách dịu dàng và thường được xem là người chín chắn nhất trong nhóm bạn. Gia đình Shizuka có điều kiện kinh tế tương đối ổn định, dù không giàu có nổi bật như nhà Suneo. Nhân vật này được xây dựng theo hướng nữ sinh có nền nếp, sở thích riêng và mối quan hệ gia đình tương đối hài hòa.
Đặt cạnh Nobita, Shizuka có nhiều điểm đối lập khi học tốt hơn, tự tin hơn và thường giữ vai trò hòa giải khi nhóm bạn xảy ra tranh cãi. Sự khác biệt này giúp các nhân vật có vị trí riêng trong câu chuyện, thay vì chỉ khác nhau về ngoại hình hay tính cách.
Vì sao Nobita không có anh chị em?
Một cách lý giải khác là việc Nobita là con một giúp câu chuyện tập trung vào mối quan hệ giữa cậu và Doraemon. Nếu Nobita có thêm em trai hoặc em gái, những tình huống trong gia đình có thể mở rộng sang việc chăm sóc, cạnh tranh hay tranh giành sự quan tâm của bố mẹ.
Trong khi đó, Doraemon vốn được gửi đến để giúp Nobita thay đổi tương lai. Cậu vừa là người bạn thân, vừa giống một người anh luôn ở bên Nobita trong những lúc khó khăn. Mối quan hệ này trở thành trung tâm của tác phẩm, từ những chuyện nhỏ như bài tập, điểm số đến các chuyến phiêu lưu xuyên thời gian.
Theo góc nhìn của người hâm mộ, việc để Nobita là con một có thể giúp vai trò của Doraemon nổi bật hơn. Cậu bé có một người bạn đặc biệt sống cùng nhà, sẵn sàng lắng nghe những chuyện mà Nobita không dễ chia sẻ với bố mẹ hoặc bạn bè.
Dù vậy, không thể khẳng định đây chính là lý do Fujiko F. Fujio lựa chọn thiết lập Nobita là con một. Đây chỉ là một cách diễn giải về hiệu quả xây dựng nhân vật và cách tổ chức câu chuyện.
Nhìn chung, gia đình của Nobita, Suneo, Jaian và Shizuka được xây dựng với những hoàn cảnh khác nhau, góp phần tạo nên sự đa dạng cho thế giới Doraemon. Việc Nobita không có anh chị em cũng khiến mối quan hệ giữa cậu và Doraemon trở nên đặc biệt hơn trong mắt người xem.
Thiên An