Chen - Một nhân viên kỹ thuật làm việc tại nhà máy ở một thành phố nhỏ tại Trung Quốc, đã quyết định bán chiếc ô tô mua cách đây 3 năm sau khi nhận ra khoản tiền dành cho phương tiện này đang tạo áp lực lớn lên cả gia đình.
Năm 2023, vợ chồng Chen quyết định mua một chiếc ô tô cũ với giá 200.000 NDT (660 triệu đồng). Khi nhận xe, Chen từng hào hứng đăng ảnh lên nhóm bạn học cũ và nhận được nhiều lời chúc mừng. Trong suy nghĩ của anh lúc đó, sở hữu một chiếc ô tô tương đối tốt là dấu hiệu cho thấy bản thân đã có cuộc sống ổn định và thành công hơn.
Thế nhưng, niềm vui ấy không kéo dài như Chen tưởng tượng. Chiếc xe dần trở thành một trong những khoản chi tiêu gây áp lực nhất đối với gia đình. Hàng tháng, thu nhập thực nhận của Chen khoảng 6.000 NDT/tháng (khoảng 19,8 triệu đồng). Vợ anh làm thu ngân tại siêu thị, kiếm hơn 3.000 NDT/tháng (khoảng 9,9 triệu đồng). Tổng thu nhập của hai vợ chồng chỉ nhỉnh hơn 10.000 NDT/tháng (33 triệu đồng). Gia đình còn có một cậu con trai đang học tiểu học, trong khi bố mẹ hai bên đều sống ở nông thôn, không có lương hưu và thỉnh thoảng cần con cái hỗ trợ chi phí khám chữa bệnh.
Ảnh minh họa
Trước khi mua ô tô, vợ chồng Chen đã dành nhiều năm tiết kiệm được 60.000 NDT (198 triệu đồng). Đây vốn là khoản dự phòng dành cho việc học hành của con và những tình huống khẩn cấp trong gia đình. Tuy nhiên, khi thấy đồng nghiệp, họ hàng lần lượt mua xe, Chen bắt đầu cảm thấy mình cũng cần sở hữu một chiếc ô tô để thuận tiện đi lại và không thua kém những người xung quanh.
Nhân viên bán hàng tại đại lý tư vấn rằng anh chỉ cần trả trước 60.000 NDT (198 triệu đồng), vay thêm 140.000 NDT (462 triệu đồng) trong thời hạn 3 năm. Khoản trả góp hàng tháng là 4.000 NDT (khoảng 13,2 triệu đồng), khiến Chen tin rằng mình có thể xoay xở được.
Vấn đề nằm ở chỗ khoản trả góp này đã chiếm một phần rất lớn trong tổng thu nhập của gia đình. Hơn nữa, Chen gần như sử dụng toàn bộ số tiền tiết kiệm để trả trước, đồng nghĩa gia đình không còn khoản dự phòng đủ lớn nếu xảy ra sự cố. Khi ký hợp đồng mua xe, anh tập trung vào việc liệu mình có đủ khả năng trả góp mỗi tháng hay không mà chưa tính đầy đủ những khoản chi phí phát sinh sau khi nhận xe.
Thực tế, tiền trả góp chỉ là một phần trong tổng chi phí sở hữu ô tô. Phí bảo hiểm xe có thể lên tới khoảng 4.500 NDT/năm (14,85 triệu đồng). Tiền xăng tối thiểu khoảng 1.000 NDT/tháng (3,3 triệu đồng), do Chen sử dụng xe để đi làm và thỉnh thoảng đưa gia đình đi chơi vào cuối tuần.
Tiền thuê chỗ đỗ xe tại khu dân cư khoảng 200 NDT/tháng (660.000 đồng). Cộng thêm phí đỗ xe tại trung tâm thương mại và những lần về quê, khoản chi này có thể lên tới 3.600 NDT/năm (11,88 triệu đồng). Chi phí bảo dưỡng trung bình khoảng 1.500 NDT/năm (4,95 triệu đồng), chưa kể tiền phạt vi phạm giao thông, rửa xe, đánh bóng và sửa chữa những vết trầy xước nhỏ, ước tính ít nhất 1.000 NDT/năm (3,3 triệu đồng).
Như vậy, chỉ tính những khoản cơ bản, gia đình Chen phải dành hơn 20.000 NDT/năm (66 triệu đồng) để duy trì chiếc xe, tương đương gần 1.700 NDT/tháng (5,61 triệu đồng). Khi cộng thêm khoản trả góp hơn 4.000 NDT/tháng (trên 13,2 triệu đồng), tổng chi phí liên quan đến ô tô vượt 6.000 NDT/tháng (19,8 triệu đồng).
Ảnh minh họa
Hàng tháng sau khi trả nợ và trừ đi chi phí nuôi xe, vợ chồng Chen còn lại chưa đến 4.000 NDT (13,2 triệu đồng) để thanh toán tiền học cho con, mua thực phẩm, trang trải sinh hoạt và hỗ trợ bố mẹ hai bên. Để duy trì việc trả góp, Chen phải giảm tiền thuốc lá, hạn chế gặp gỡ bạn bè; vợ anh cũng cắt giảm mua sắm quần áo và mỹ phẩm. Hai vợ chồng thậm chí phải giảm số lớp học thêm của con.
Dù đã tiết kiệm nhiều khoản, tình hình tài chính của gia đình vẫn thường xuyên căng thẳng. Những khoản chi phát sinh từ các chuyến đi chơi cuối tuần, tiền ăn uống khi về quê hay những lần gặp gỡ bạn bè càng khiến ngân sách thêm eo hẹp. Áp lực tiền bạc cũng khiến hai vợ chồng thường xuyên tranh cãi. Vợ Chen cho rằng chồng quá coi trọng thể diện, trong khi anh cảm thấy mình cần duy trì hình ảnh thành đạt trước những người xung quanh.
Cuối cùng, Chen quyết định bán xe. Câu chuyện của Chen cho thấy chi phí mua ô tô không dừng lại ở khoản tiền trả trước hay số tiền thanh toán hàng tháng. Với những gia đình có thu nhập vừa phải, bảo hiểm, nhiên liệu, bảo dưỡng, chỗ đỗ xe và khấu hao có thể trở thành gánh nặng đáng kể nếu không được tính toán từ đầu. Một chiếc xe có thể mang lại sự tiện lợi, nhưng nếu chi phí sở hữu vượt quá khả năng tài chính, gia đình sẽ phải đánh đổi những khoản dự phòng quan trọng.
Trường hợp của Chen cũng cho thấy việc mua xe cần dựa trên nhu cầu thực tế và khả năng tài chính, thay vì chỉ vì mong muốn có được phương tiện tốt như đồng nghiệp hay bạn bè. Bởi sau cùng, khả năng duy trì cuộc sống ổn định và có tiền ứng phó với những biến cố bất ngờ quan trọng hơn việc sở hữu một chiếc ô tô đắt tiền.
(Nguồn: Sina)
Ngọc Linh