Nga kể rằng từ ngày bà nội chồng mất, không khí trong gia đình cô gần như thay đổi hoàn toàn.
Món tài sản thừa kế và điều kiện cay đắng
Bà nội Hoàng có một căn nhà 3 tầng nằm ở mặt phố huyện, diện tích không quá lớn nhưng vị trí đẹp, đang cho thuê bán hàng nên giá trị cũng lên tới chục tỷ đồng. Trong họ ai cũng nghĩ sau này căn nhà sẽ chia cho các con cháu, nhưng trước lúc mất, bà lại gọi mọi người tới và tuyên bố để lại toàn bộ căn nhà cho Hoàng vì Hoàng là cháu đích tôn, lại là đứa bà quý nhất từ bé.
Lúc làm thủ tục sang tên, Nga còn thấy mừng vì tự nhiên có món tài sản lớn đến vậy. Hoàng vốn làm công việc kinh doanh tự do, vài năm nay thu nhập thất thường. Có thời điểm anh thất bại liên tiếp, vay mượn bạn bè để xoay xở. Nga nghĩ có căn nhà này, ít ra gia đình sau này cũng đỡ chật vật hơn.
Nhưng mọi chuyện bắt đầu rắc rối ngay sau khi giấy tờ sang tên hoàn tất.
Một tối, Hoàng bất ngờ nói muốn bán căn nhà để lấy vốn làm ăn. Anh bảo cơ hội kinh doanh đang tới, nếu không có vốn lúc này thì sau sẽ tiếc. Theo tính toán của Hoàng, bán căn nhà đi, cầm vài tỷ trong tay rồi đầu tư bài bản thì chỉ vài năm là có thể mua lại nhà khác đẹp hơn.
Nga nghe xong thì phản đối ngay. Cô nói căn nhà đó là tài sản lớn nhất mà gia đình đang có. Hai vợ chồng hiện vẫn ở nhà bố mẹ Hoàng, con trai lớn mới học cấp 2. Nếu giữ căn nhà lại, vài năm nữa sửa sang chút là có thể cho con ra ở riêng hoặc vẫn cứ cho thuê lấy thu nhập ổn định. Nga sợ nhất cảnh bán đi rồi làm ăn thất bại, cuối cùng trắng tay.
Ảnh minh họa
“Tiền kiếm được rồi cũng có thể mất, nhưng nhà mặt phố thì không phải lúc nào cũng mua lại được”, Nga nói.
Ban đầu Hoàng còn nhẹ nhàng giải thích. Nhưng càng về sau, hai người càng cãi nhau nhiều hơn. Hoàng cho rằng vợ không tin mình, lúc nào cũng nghĩ anh thất bại. Còn Nga thì thấy chồng quá liều lĩnh, vừa có tài sản trong tay đã muốn bán ngay.
Chuyện đến tai bố mẹ Hoàng.
Ông bà cũng không đồng ý bán nhà. Bố Hoàng bảo căn nhà đó là của bà nội để lại, mang ý nghĩa tình cảm nhiều hơn tiền bạc. Mẹ Hoàng còn nói thẳng rằng giữ được nhà đất bây giờ rất khó, bán rồi chưa chắc mua lại nổi.
Tưởng có thêm người khuyên can thì Hoàng sẽ suy nghĩ lại, nhưng anh lại đưa ra một điều kiện khiến cả nhà im lặng.
Hoàng nói nếu bố mẹ muốn giữ căn nhà thì phải đưa cho anh 500 triệu để làm vốn. Anh coi như vay, sau này làm ăn được sẽ trả. Còn nếu không ai hỗ trợ thì anh buộc phải bán nhà, vì anh không muốn nhìn tài sản nằm im trong khi mình không có tiền phát triển công việc.
Từ lúc nghe chồng nói vậy, Nga vừa giận vừa sợ. Giận vì thấy Hoàng như đang dùng căn nhà để ép cả nhà. Nhưng cô cũng hiểu phần nào áp lực của chồng. Một người đàn ông nhiều năm loay hoay làm ăn, khi bất ngờ có trong tay tài sản lớn thì rất dễ muốn đánh cược để đổi đời.
Còn bố mẹ Hoàng thì bối rối thực sự. 500 triệu không phải số tiền nhỏ với ông bà. Nếu đưa ra, ông bà phải rút gần hết khoản dưỡng già. Nhưng nếu không đưa, rất có thể căn nhà của bà nội sẽ bị bán đi.
Cả nhà nhiều tuần nay cứ lặp lại những cuộc nói chuyện dang dở. Người muốn giữ nhà vì sự an toàn lâu dài. Người muốn bán để đổi lấy cơ hội. Không ai thấy mình sai nên càng nói càng căng thẳng.
Không chỉ là tài sản, đó còn là kỳ vọng
Câu chuyện của gia đình Nga cũng là tình huống khá phổ biến hiện nay khi tài sản thừa kế là nhà đất có giá trị lớn. Người nhận thừa kế thường đứng giữa hai lựa chọn: giữ lại làm tài sản tích lũy hay chuyển hóa thành tiền để đầu tư.
Trên thực tế, không phải lúc nào giữ nhà cũng là phương án tốt nhất. Nhưng bán đi để khởi nghiệp cũng là quyết định rất rủi ro, nhất là khi chưa có kế hoạch tài chính rõ ràng.
Nhiều chuyên gia tài chính cho rằng với tài sản thừa kế lớn, điều quan trọng nhất không phải bán hay giữ, mà là phải đánh giá đúng khả năng chịu rủi ro của gia đình. Nếu người nhận tài sản từng kinh doanh thất bại nhiều lần, chưa có mô hình ổn định mà lại bán luôn tài sản giá trị nhất để đầu tư, nguy cơ mất trắng là có thật.
Trong trường hợp như Hoàng, giải pháp trung hòa có thể hợp lý hơn. Ví dụ giữ lại căn nhà nhưng khai thác giá trị của nó bằng cách cho thuê, cầm cố vay một phần vốn nhỏ để làm ăn hoặc thử kinh doanh quy mô vừa phải trước. Khi công việc thực sự ổn định mới tính tới chuyện lớn hơn.
Ảnh minh họa
Một vấn đề khác cũng rất quan trọng là ranh giới giữa quyền sở hữu và áp lực gia đình. Về pháp lý, căn nhà đã đứng tên Hoàng thì quyền quyết định cuối cùng vẫn thuộc về anh. Nhưng tài sản thừa kế trong gia đình thường gắn với tình cảm, kỳ vọng và cả sự gìn giữ cho thế hệ sau.
Có lẽ điều khiến nhiều gia đình rơi vào mâu thuẫn khi nhận được tài sản thừa kế không nằm ở giá trị căn nhà hay số tiền có thể bán được, mà nằm ở chỗ mỗi người đều đặt vào đó một nỗi lo khác nhau. Người lớn tuổi thường muốn giữ lại tài sản như một cách giữ sự an toàn cho con cháu về sau. Người trẻ hơn lại xem đó là cơ hội hiếm hoi để thay đổi cuộc đời, để bước ra khỏi cảnh làm công ăn lương hay những năm tháng chật vật.
Những căn nhà thừa kế vì thế đôi khi không còn đơn thuần là nhà cửa. Nó trở thành nơi chứa kỳ vọng của cả một gia đình. Chỉ tiếc rằng kỳ vọng của mỗi người lại đi theo một hướng khác nhau.
Ngọc Thương