logo
ISSN 2734-9020

Vừa rẻ vừa dễ tìm, loại rau được ví là “thần dược bổ thận” còn có lợi cho mắt và mạch máu

Thứ hai, 16/11/2026 - 16:00

Lá hẹ - loại rau quen thuộc, lá xanh mướt, giá bình dân nhưng hẹ lại chứa chất xơ, vitamin và nhiều hợp chất thực vật đáng chú ý.

Ở các khu chợ Việt, hẹ thường được bán thành từng bó nhỏ với giá khá mềm. Loại rau này có mùi thơm đặc trưng, dễ kết hợp với nhiều nguyên liệu, từ trứng chiên, canh đậu phụ đến cháo, món xào. Dù xuất hiện thường xuyên trong bữa cơm gia đình, không phải ai cũng biết hẹ còn chứa nhiều dưỡng chất có lợi cho sức khỏe.

Trong y học cổ truyền, hẹ còn được gọi là cửu thái, khởi dương thảo và được xếp vào nhóm thực phẩm có tính ấm, vị cay. Dân gian thường nhắc đến công dụng bổ thận, trợ dương của loại rau này, thậm chí ví hẹ như một “thần dược bổ thận”. Tuy nhiên, cần hiểu đúng rằng đây là quan niệm Đông y, không có nghĩa ăn hẹ có thể chữa bệnh thận hay thay thế thuốc điều trị.

Vì sao rau hẹ được ví như “thần dược bổ thận”?

Vừa rẻ vừa dễ tìm, loại rau được ví là “thần dược bổ thận” còn có lợi cho mắt và mạch máu - Ảnh 1.

Theo y học cổ truyền, lá hẹ có vị cay, hơi chua, tính ấm, thường được sử dụng với mục đích ôn trung, trợ tỳ vị, bổ thận, hành khí. Quan niệm này khiến hẹ trở thành loại rau được ưa chuộng trong những món ăn dành cho người hay lạnh bụng, ăn uống kém hoặc muốn bồi dưỡng cơ thể.

Thạc sĩ, bác sĩ Phạm Việt Hoàng, nguyên giảng viên Học viện Y Dược cổ truyền Việt Nam từng chia sẻ trên VietNamNet, cho biết lá hẹ không chỉ tạo mùi thơm cho món ăn mà còn cung cấp chất xơ, vitamin, khoáng chất và các hợp chất thực vật có lợi. Theo ông, đây là loại rau gia vị có thể dễ dàng bổ sung vào bữa cơm hằng ngày.

Dưới góc nhìn dinh dưỡng hiện đại, hẹ thuộc họ Allium, cùng nhóm với tỏi, hành tây và tỏi tây. Trong 100g lá hẹ tươi có khoảng 21 kcal, 0,9g chất xơ, cùng một số vitamin và khoáng chất như vitamin C, canxi, sắt, kali, magie. Rau còn chứa các hợp chất lưu huỳnh hữu cơ và flavonoid, được quan tâm nhờ đặc tính chống oxy hóa.

Ăn hẹ có lợi gì cho mắt và mạch máu?

Một điểm đáng chú ý của lá hẹ là sự hiện diện của các carotenoid như lutein và zeaxanthin. Đây là hai hợp chất được tìm thấy trong võng mạc, đặc biệt ở vùng điểm vàng của mắt. Chúng có đặc tính chống oxy hóa, góp phần bảo vệ tế bào trước tác động của quá trình oxy hóa.

Điều này không có nghĩa ăn hẹ có thể chữa cận thị, giảm độ hoặc phục hồi thị lực đã suy giảm. Hẹ chỉ là một nguồn thực phẩm góp phần bổ sung hợp chất thực vật có lợi. Để chăm sóc mắt, người trung niên và cao tuổi vẫn cần khám mắt định kỳ, kiểm soát bệnh nền và duy trì chế độ ăn đa dạng với nhiều loại rau xanh, trái cây.

Vừa rẻ vừa dễ tìm, loại rau được ví là “thần dược bổ thận” còn có lợi cho mắt và mạch máu - Ảnh 2.

Với hệ tim mạch, hẹ cung cấp flavonoid và các hợp chất lưu huỳnh hữu cơ có đặc tính chống oxy hóa. Một số nghiên cứu về nhóm thực vật họ hành cho thấy những hợp chất này có thể tham gia vào quá trình điều hòa stress oxy hóa và phản ứng viêm - các yếu tố có liên quan đến sức khỏe mạch máu.

Bên cạnh đó, chất xơ trong hẹ góp phần xây dựng chế độ ăn có lợi cho tim mạch. Khi kết hợp với rau củ, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và các nguồn đạm phù hợp, loại rau gia vị này giúp tăng lượng thực phẩm có nguồn gốc thực vật trong khẩu phần.

Tuy nhiên, không nên hiểu rằng ăn hẹ có thể làm sạch mạch máu, đánh tan mảng xơ vữa hoặc ngăn ngừa đột quỵ. Những bệnh lý này chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố như tuổi tác, huyết áp, cholesterol, đường huyết, hút thuốc và lối sống. Một loại rau không thể thay thế thuốc hay các biện pháp điều trị đã được bác sĩ chỉ định.

Loại rau rẻ tiền này còn hỗ trợ tiêu hóa

Hẹ chứa chất xơ, dù lượng chất xơ trong khẩu phần ăn thông thường không quá lớn. Chất xơ giúp tăng khối lượng phân, hỗ trợ nhu động ruột và góp phần duy trì hoạt động tiêu hóa bình thường.

Đây cũng là lý do hẹ thường xuất hiện trong các món canh, cháo hoặc món xào. Khi kết hợp với đậu phụ, trứng, thịt băm hay tôm, hẹ vừa tạo hương thơm vừa giúp món ăn có thêm thành phần thực vật.

Vừa rẻ vừa dễ tìm, loại rau được ví là “thần dược bổ thận” còn có lợi cho mắt và mạch máu - Ảnh 3.

Ngoài ra, hẹ chứa các hợp chất lưu huỳnh hữu cơ. Một số nghiên cứu trong phòng thí nghiệm ghi nhận các hợp chất thuộc nhóm này có hoạt tính kháng khuẩn. Tuy nhiên, kết quả trong phòng thí nghiệm không đồng nghĩa ăn hẹ có thể điều trị nhiễm khuẩn ở người.

Ăn hẹ thế nào để tận dụng dinh dưỡng?

- Trứng chiên lá hẹ: Thái nhỏ hẹ, trộn cùng trứng và gia vị vừa ăn rồi chiên chín. Đây là món dễ làm, có thêm protein từ trứng. 

- Canh hẹ đậu phụ: Nấu đậu phụ với thịt băm hoặc tôm, sau đó cho hẹ vào khi canh gần hoàn thành để giữ màu xanh và mùi thơm. 

- Cháo thịt băm lá hẹ: Nấu cháo mềm, thêm thịt băm và hẹ thái nhỏ, đun đến khi nguyên liệu chín. 

- Hẹ xào: Có thể xào cùng thịt bò, tôm hoặc các loại nấm để thay đổi khẩu vị.

Người có hệ tiêu hóa nhạy cảm nên ăn lượng vừa phải vì ăn quá nhiều hẹ có thể gây khó chịu dạ dày hoặc đầy bụng.

Một lưu ý quan trọng dành cho người đang sử dụng thuốc chống đông máu như warfarin: hẹ có chứa vitamin K. Người dùng thuốc nên duy trì lượng vitamin K trong chế độ ăn tương đối ổn định và trao đổi với bác sĩ nếu muốn thay đổi đáng kể lượng rau ăn hằng ngày.

Thùy Linh