Microsoft cho biết Windows 11 có thể phản hồi nhanh hơn tới 20% sau loạt tối ưu mới dành cho hệ điều hành và các ứng dụng tích hợp. Thay vì bổ sung một chế độ tăng tốc riêng, công ty tập trung xử lý những khoảng trễ nhỏ xuất hiện khi người dùng mở Start, tìm kiếm tệp, truy cập File Explorer hoặc sử dụng menu chuột phải.
Theo bài đăng chính thức của Microsoft, các cải tiến đang bắt đầu được triển khai rộng rãi sau thời gian thử nghiệm cùng cộng đồng Windows Insider. Một số tính năng khác vẫn được phát hành theo từng giai đoạn nên chưa xuất hiện đồng thời trên mọi máy tính.
Windows giữ thêm dữ liệu trong RAM
Một phần quan trọng của bản cập nhật nằm ở cơ chế quản lý bộ nhớ. Microsoft cho biết Windows 11 hiện có thể giữ thêm tối đa 2 GB dữ liệu đang được sử dụng trong RAM, thay vì chuyển chúng sang bộ nhớ ảo trên SSD hoặc ổ cứng.
Con số này không có nghĩa Windows 11 đột nhiên sử dụng ít hơn 2 GB RAM. Hệ điều hành đang ưu tiên giữ dữ liệu của những tác vụ hoạt động trong bộ nhớ tốc độ cao lâu hơn, nhờ đó giảm số lần phải đọc lại từ thiết bị lưu trữ khi người dùng chuyển đổi ứng dụng hoặc mở thêm tab trình duyệt.
Sự khác biệt được kỳ vọng thể hiện rõ nhất trên các máy có 8 GB RAM, nơi dung lượng bộ nhớ thường nhanh chóng bị lấp đầy. Khi đó, Windows phải liên tục chuyển dữ liệu ít được ưu tiên sang tệp hoán đổi trên ổ lưu trữ, khiến máy xuất hiện những khoảng khựng dù bộ xử lý chưa hoạt động hết công suất.
Microsoft thông báo Windows đã hoạt động tốt hơn trên máy 8GB RAM.
Microsoft cũng giảm lượng bộ nhớ được các thành phần chạy nền sử dụng. Trên máy có 8 GB RAM hoặc ít hơn, Widgets sẽ không còn được nạp sẵn khi khởi động mà chỉ bắt đầu hoạt động lúc người dùng mở tính năng này. Thay đổi đó có thể giải phóng hơn 200 MB RAM cho ứng dụng và các công việc khác.
Đây không phải lượng bộ nhớ quá lớn nếu xét riêng lẻ, nhưng có thể tạo ra khác biệt trên những máy cấu hình thấp. Khi kết hợp với cơ chế hạn chế chuyển dữ liệu sang ổ lưu trữ, Windows 11 có thêm dư địa để giữ các chương trình đang sử dụng ở trạng thái phản hồi nhanh.
Không phải mọi ứng dụng đều nhanh hơn 20%
Microsoft đo hiệu năng bằng cách so sánh Windows 11 build 26300.9550 với build 26200.7628. Các bài kiểm tra tập trung vào thời gian phản hồi của Search, Start, Settings, Snipping Tool, File Explorer, Microsoft 365 và thao tác nhấp chuột phải.
Vì vậy, tuyên bố nhanh hơn tới 20% không có nghĩa hiệu năng chơi game, tốc độ xuất video hoặc sức mạnh xử lý của máy tính đều tăng tương ứng. Đây là mức cải thiện cao nhất được Microsoft ghi nhận trong một số tác vụ giao diện cụ thể, còn kết quả thực tế phụ thuộc vào thiết bị, cấu hình và cách sử dụng.
Microsoft còn tối ưu một số thành phần khác nhằm tạo cảm giác hệ thống phản hồi nhanh hơn. Ứng dụng Photos được cho là khởi động nhanh hơn tới 20%, Windows Hello nhận diện khuôn mặt và vân tay nhanh hơn, còn thời gian ghép nối AirPods có thể được rút ngắn tối đa 15 giây.
Windows Search cũng đang được thiết kế lại để người dùng thực hiện một số hành động ngay trong kết quả tìm kiếm. Chẳng hạn, khi tìm “dark mode” hoặc “night light”, người dùng có thể thay đổi thiết lập trực tiếp mà không phải mở ứng dụng Settings rồi tìm đúng menu.
Ngoài hiệu năng, Microsoft cho biết Windows Update sẽ phối hợp quá trình cài đặt tốt hơn để giảm số lần khởi động lại. Windows 11 cũng khôi phục khả năng đặt thanh tác vụ ở cạnh trên hoặc hai bên màn hình, đồng thời điều chỉnh Widgets để hạn chế nội dung gây mất tập trung.
Những cải tiến này không biến một máy cấu hình thấp thành thiết bị mạnh hơn, nhưng có thể giảm các khoảng trễ khiến Windows 11 bị đánh giá là nặng nề. Với hàng triệu máy tính vẫn chỉ được trang bị 8 GB RAM, tối ưu phần mềm có thể mang lại hiệu quả thiết thực hơn việc tiếp tục bổ sung những tính năng chạy nền mới.
Tuấn Nguyễn