Nếu vài năm qua là khoảng thời gian Y2K liên tục được đào lại với baby tee, quần cạp trễ, denim hay những món đồ ánh kim mang hơi thở đầu những năm 2000, thì thời trang đang bắt đầu muốn đi xa hơn. Thay vì tiếp tục tìm cảm hứng trong một quá khứ đã tồn tại, một thế hệ mới đang thử tưởng tượng về thứ chưa từng xảy ra: con người sẽ mặc gì ở năm 3000?
Đó chính là tinh thần đứng sau Y3K - viết tắt của "Year 3000". Nhưng nếu chỉ hiểu Y3K là phiên bản "tương lai hơn" của Y2K thì có lẽ vẫn chưa đủ. Điểm thú vị của xu hướng này nằm ở sự thay đổi trong cách chúng ta tưởng tượng về tương lai, khi AI, avatar, danh tính ảo, robot và văn hóa siêu kỹ thuật số đã không còn là những khái niệm quá xa lạ.
Nói đơn giản: Y2K nhìn lại cách con người ngày trước từng tưởng tượng về tương lai, còn Y3K đặt câu hỏi tương lai trông sẽ như thế nào nếu được hình dung ngay từ hiện tại.
Trước Y3K, chúng ta từng có Y2K
Y2K vốn là một lát cắt rất đặc biệt của văn hóa đại chúng. Với những người thực sự sống qua đầu những năm 2000, nó gợi cảm giác hoài niệm. Nhưng với thế hệ trẻ khám phá Y2K qua TikTok, Pinterest hay Instagram nhiều năm sau đó, phong cách này lại giống một thế giới hoàn toàn mới.
Quần cạp trễ, baby tee, váy mini, kính màu, chất liệu bóng hay metallic lần lượt quay trở lại. Cả một giai đoạn mà thời trang, âm nhạc và văn hóa Internet đời đầu từng định nghĩa lại cách ăn mặc được Gen Z "đào" lên và remix theo cách riêng.
Nếu Y2K là xu hướng lấy chất liệu từ quá khứ...
Nhưng Y2K về bản chất vẫn là nhìn về quá khứ.
Còn Y3K thì ngược lại. Không có kho lưu trữ thời trang năm 3000 để tham khảo, cũng chẳng có một Paris Hilton hay Britney Spears của thiên niên kỷ tiếp theo để copy outfit. Chính khoảng trống ấy lại cho Y3K một lợi thế: không ai biết tương lai thực sự trông như thế nào, nên ai cũng có quyền tưởng tượng.
... thì Y3k là cách giới trẻ "tiên đoán" tương lai.
Y3K không chỉ có màu bạc
Nhắc đến Y3K, hình ảnh dễ xuất hiện nhất có lẽ là những bộ đồ metallic, chrome sáng bóng, kính futuristic và phụ kiện trông như linh kiện robot. Nhưng lớp thẩm mỹ của xu hướng này rộng hơn thế.
Robot, cyborg, sinh vật ngoài hành tinh, không gian vũ trụ, thế giới hậu tận thế, avatar hay những hình hài nằm giữa con người và máy móc đều có thể trở thành nguyên liệu. Vì vậy, Y3K thường xuất hiện với những phom dáng phi truyền thống, bodysuit ôm sát, áo giáp, chất liệu ánh bạc, nhựa trong, latex, những cấu trúc 3D hay phụ kiện kim loại mang hình thù khó gọi tên.
Beauty cũng nhập cuộc theo cách tương tự. Lông mày được xử lý khác thường, eyeliner đồ họa, màu mắt lạnh, chi tiết metallic trên khuôn mặt, móng tay dài như bộ phận cơ khí hay những món phụ kiện khiến người mặc trông giống một "thực thể" hơn là một con người bình thường.
Thế nên, thay vì một công thức ăn mặc cố định, Y3K giống một hệ thẩm mỹ hơn. Điểm chung là cảm giác nhìn vào một tạo hình và nghĩ: thứ này có vẻ chưa thuộc về thời đại hiện tại!
Khác biệt thú vị nhất: "tương lai" đang chuyển từ Tây sang Đông
Một trong những góc đáng chú ý của Y3K hiện tại nằm ở nơi xu hướng này đang được định hình. Nếu cách thế giới hình dung tương lai ở thời Y2K chịu ảnh hưởng mạnh từ văn hóa đại chúng phương Tây, Hollywood, MTV và Internet đời đầu, thì Y3K cho thấy một sự dịch chuyển đáng kể sang Đông Á. Hàn Quốc, Nhật Bản và Trung Quốc đang ngày càng trở thành những nguồn phát mạnh của thẩm mỹ futuristic.
Đặc biệt, K-pop đóng vai trò rất rõ trong quá trình biến những ý tưởng vốn dễ nằm lại trên runway hoặc trong phim khoa học viễn tưởng thành hình ảnh đại chúng. aespa và XG là hai trong những cái tên tiêu biểu. Thế giới hình ảnh của họ liên tục trộn lẫn thời trang, beauty và công nghệ: từ kim loại, chrome, những cấu trúc giống bộ phận cơ khí đến tạo hình cyborg, avatar và các "sinh vật" mang vẻ đẹp vừa con người vừa phi thực.
aespa thậm chí đã theo đuổi thế giới kỹ thuật số và avatar từ những ngày đầu, trước khi thẩm mỹ Y3K được gọi tên rộng rãi như hiện tại. Những concept sau này tiếp tục đẩy trí tưởng tượng xa hơn với phụ kiện kim loại cầu kỳ, hình khối trừu tượng và những tạo hình gợi cảm giác hậu tận thế.
XG cũng liên tục đưa beauty ra khỏi những giới hạn quen thuộc. Khuôn mặt có thể được phủ kim loại, móng tay biến thành những cấu trúc siêu dài, tóc và headpiece mang hình dạng khác thường. Thay vì cố khiến một cô gái trông "xinh đẹp" theo công thức thông thường, tạo hình trở thành công cụ để xây dựng một nhân dạng mới.
Và có lẽ đây mới là điều khiến Y3K thú vị: tương lai không nhất thiết phải đẹp theo những tiêu chuẩn của hiện tại.
Tại sao Y3K lại xuất hiện đúng lúc này?
Thời trang vị lai thực chất chẳng phải chuyện mới. Từ André Courrèges tưởng tượng về "Moon Girl" trong thập niên 1960, Thierry Mugler tạo ra hình hài người máy bằng kim loại trên runway năm 1995 cho đến John Galliano đưa kính thực tế ảo và thiết bị công nghệ lên Haute Couture của Maison Margiela năm 2018, thời trang từ lâu đã thích "đoán" xem con người tương lai sẽ trông như thế nào.
Concept tương lai, hàng không, vũ trụ,.. thực chất không mới trong thời trang.
Điểm khác biệt nằm ở bối cảnh hiện tại. AI đang đi vào công việc và đời sống. Avatar và danh tính kỹ thuật số ngày càng quen thuộc. Thiết kế 3D cho phép tạo ra những món đồ từng gần như bất khả thi. Một sản phẩm thậm chí có thể đồng thời tồn tại dưới dạng vật lý và kỹ thuật số. Vì thế, những thứ từng thuộc về khoa học viễn tưởng đang tiến gần đời thực hơn bao giờ hết.
Y3K xuất hiện đúng tại giao điểm đó. Nó vừa thể hiện sự phấn khích trước công nghệ, vừa chứa chút bất an về một tương lai nơi ranh giới giữa người thật - máy móc - thế giới ảo ngày càng khó phân biệt.
Từ aespa, XG đến tủ đồ đời thường
Đương nhiên, không phải ai cũng muốn bước ra đường với một bộ giáp cyborg hay headpiece khổng lồ như vừa đáp xuống Trái Đất. Cũng giống mọi xu hướng thời trang khác, khi đi từ concept xuống đời thường, Y3K được "giảm liều" đáng kể.
Một chiếc túi chrome, sneakers bạc, kính dáng futuristic, trang sức kim loại bản lớn hay áo khoác metallic đã đủ tạo cảm giác tương lai mà không biến outfit thành costume. Một món đồ Y3K thậm chí có thể phối cùng jeans hoặc những item cơ bản để tổng thể dễ mặc hơn.
Đây cũng là lý do màu bạc và metallic ngày càng xuất hiện độc lập bên ngoài những concept thuần Y3K. Người mặc không nhất thiết phải hóa thân thành cư dân năm 3000; đôi khi chỉ cần "mượn" một chút tương lai cho outfit hiện tại.
Và sau nhiều năm chúng ta liên tục quay về những thập niên cũ để tìm cảm hứng, Y3K đưa ra một lựa chọn khá thú vị: có lẽ đã đến lúc thời trang ngừng hỏi "ngày xưa người ta mặc gì?" và bắt đầu hỏi "ngày mai chúng ta muốn mặc gì?". Bởi Y2K có một quá khứ để tái hiện, còn năm 3000 thì chưa tồn tại. Và chính vì chưa ai nhìn thấy nó, Y3K có thể trở thành bất cứ điều gì thế hệ hiện tại muốn tưởng tượng.
Nguồn ảnh: Pinterest, Elle, L'Officiel, Instagram
Huyền Trang